Παρασκευή, 15 Μαρτίου 2019

Αλεύρι στα χέρια....

Γεννήθηκα σε μια οικογένεια που οι πίτες ήταν σημαντικό μέρος της διατροφής και όχι μόνο. Μια ακόμη σπουδαία παράδοση. 


Η καταγωγή από την μεριά του μπαμπά Μακεδονίτικη οπότε όλες οι γυναίκες της οικογένειας, γιαγιάδες, θείες, παραθείες, ξαδέρφες, ήξεραν και ξέρουν να ανοίγουν φύλλο στο φτερό! 
Φύλλο λέμε να βλέπεις απέναντι, όχι αστεία!

Το να ξέρεις να κάνεις πίτα είναι λοιπόν καίριας σημασίας και συν όλα τα άλλα δηλώνει και την νοικοκυροσύνη...οπότε τα κορίτσια έπρεπε να μάθουν από μικρά την τέχνη του ανοίγματος του φύλλου κι έπεφτε πίεση μεγάλη... Βούρδουλας λέμε!!!! Δηλαδή σε άλλα χρόνια μακρινά εγώ θα ήμουν η ακαμάτρα του χωριού και θα είχα βολευτεί στο γνωστό ράφι από χρόνια.

Εγώ όμως, έχω μάνα πόντια και δεν είχαμε τέτοια. Δεν έμαθα να ανοίγω φύλλο, άλλα ανέπτυξα μεγάλη αγάπη και ταχύτητα στο να τις τρώω κι όχι να τις φτιάχνω μα πάντα είχα στο νου να μάθω κι όλο επαναπαυόμουν, πως εδώ είναι όλες κάποτε θα μου μάθουν.
Έτσι έφυγε η γιαγιά που ήταν μαστόρισσα μεγάλη, έφυγε και η θεία η κόρη της που ήταν επίσης μαστόρισσα κι έλεγα θα βρω μια ευκαιρία, με την άλλη θεία, την ξαδέρφη ή όποια βρω εύκαιρη, ένα χαλαρό Σαββατοκύριακο που θα βρεθούμε ειδικά για μάθημα ανοίγματος φύλλου, μα κάθε φορά που βρίσκω ευκαιρία προτιμώ τους καφέδες και την ανασύνταξη πληροφοριών (άλλη λέξη για το κουτσομπολιό), μιας και οι σπάνιες πια συναντήσεις μας είναι πολύτιμες...
Στην ανάγκη θα μου μάθει η μαμά μου που έμαθε από τη μαστόρισσα γιαγιά την πεθερά της δηλαδή, με την ιδιαιτερότητα όμως, πως φτιάχνει τέλειες πίτες μα δεν είναι καλή στο να ανοίγει φύλλο.


Πριν λίγες μέρες ήμουν στο πατρικό και με έπιασε μια αναλαμπή στα σοκάκια του Παλαιού Παντελεήμονα κι αποφάσισα να αγοράσω έναν μακρύ πλάστη σαν της γιαγιάς μου. 

Τον είδα ξαφνικά μπροστά μου και....δεν μπορούσα να αντισταθώ σαν να ξύπνησε μια μνήμη, μια ανάγκη. 
Τον αγόρασα περιχαρής και σήμερα μιλώντας με την φίλη μου την Έφη παλιά, δουλεμένη νοικοκυρά,της είπα για τα σχέδια μου. Εκείνη χοροπήδησε. 
Η Έφη βλέπεις είναι από την Κορυτσά κι εκεί έχουν την ίδια παράδοση με τις πίτες. "Εγώ θα σου μάθω" μου είπε η Έφη που τα Χριστούγεννα ανοίγει 80 φύλλα τσιγαρόχαρτα, για τον μπακλαβά!!!!!


Εγώ να πούμε την αλήθεια είχα δουλειά. Από την δική μου την δουλειά την δουλειά του γραφιά δηλαδή με ένα βουνό υποχρεώσεις που πρέπει να κλείσουν κάθε Παρασκευή και δεν είχα περιθώριο....μα είχα μια χαρά και μια ανάγκη να κάνω κάτι απλό με τα χέρια μου και να χρησιμοποιήσω τον καινούριο μου πλάστη που μύριζε ξύλο, που δεν αντιστάθηκα στο ξεσήκωμα της! 
"Άντε, άντε μου είπε δουλειά θα κάνουμε κι εμείς δεν θα κάνουμε μπουνταλαλίκια, έλα στρώσου!"
Γέλασα. Την ξέρω απίστευτα πολλά χρόνια και την αγαπώ την Εφούλα μου και την αυστηρή φωνή της  που έχει όμως μια μαμαδίστικη τρυφεράδα. 



Θα σου δείξω! Μου είπε και μου έδειξε... "Η δασκάλα λέει έτσι να το κάνεις...α ταμάμ! Τώρα γύρνα το και πάτα, πάτα μην το φοβάσαι εσύ είσαι η νοικοκυρά, εσύ ξέρεις. Άιντεεεε! Ζούλα καλέ, δεν παθαίνει τίποτα, ωωωω μπράβο Κατερίνα η δασκάλα σου,  λέει μπράβο!" 

Εφούλα, η απίστευτη κι υπέροχη, δασκάλα μου....
Έπιασε τα αλεύρια, τα νερά και τα λάδια δίχως φόβο, δίχως δισταγμό και τα χέρια της, τα χέρια της παλιάς νοικοκυράς. Τα χέρια της μάνας. Αλευρωμένα. Δουλεμένα. Πονεμένα...Με συγκίνησαν τα χέρια της, μα πιο πολύ...με συγκίνησαν τα δικά μου χέρια που άγγιζαν το αλευρωμένο ξύλο και τον πλάστη και μου θύμισαν τόσο τα χέρια της γιαγιάς, της μαμάς, των θειάδων που κουβαλώ μέσα μου.... και ταράχθηκα γιατί εκεί διαπίστωσα πως τα χέρια μου είναι πια χέρια μεγάλης γυναίκας. 
Χέρια γεμάτα μνήμες... Άγγιξαν χώματα, σώματα,  κράτησαν παιδιά, χάιδεψαν ζώα που αγάπησα, έπαιξαν με μολύβια και μελάνια και τώρα πλήκτρα...έπλασαν ζυμάρια, χαιρέτησαν, αποχαιρέτησαν...χέρια που έζησαν κι είναι πια γεμάτα με τις γραμμές που η ζωή τους χάρισε. 

Τα Σημάδια τους...Τα Σημάδια μου...



Το άνοιξα λοιπόν το φύλλο κι έφταιξα την πρώτη μου πίτα!
Μύρισε το σπίτι ψημένο ζυμάρι και παιδικά χρόνια και ξεχύθηκαν οι μνήμες... 

"Τι πίτα έκανες ωρε Κατερίνα!!! Δες τι πίτα έκανες!!!" Μου έλεγε η Έφη με χαρά, κι ήξερα πως το κάνει για να με εμψυχώσει γιατί δεν την έκανα μόνη μου μα ακόμη κι έτσι ήταν η πρώτη μου προσπάθεια κι ήταν καλή. Την αγκάλιασα...σαν χαζή λες κι έκανα κάτι πολύ σημαντικό....κι έκανα! 

Γιατί τελικά δεν ήταν η πίτα...ήταν η σύνδεση μέσα μου. Η σύνδεση με ένα μου αρχέγονο κομμάτι που κρατάει όλη την μνήμη της φαμίλιας μου και την μεταφέρει με καθαρότητα μέσα από τα χέρια μου τα αλευρωμένα, σε κάθε τι που ζωντανεύει και γίνεται τροφή και σπόρος και ιστορία που δεν ξεγράφει μα συνεχίζεται, μέσα από τους τρυφερούς κύκλους που ανοιγοκλείνουν στη ζωή μας.
Τόσο απλά, τόσο πολύτιμα... 

Παρασκευή...μια πίτα μου ανέτρεψε το πρόγραμμα, αλλά μου θύμισε τόσα και μου έμαθε άλλα τόσα!

Καλησπέρα αγαπημένοι, είμαστε η συνέχεια αυτών που αγαπήσαμε... τι γλυκό σαν ξυπνούν μέσα μας, τρυφερές μνήμες.
                                                                                                                             Κατερίνα

Πέμπτη, 28 Φεβρουαρίου 2019

Άγριο Βασίλειο....

Κυριακή μεσημεράκι. Στον καναπέ, με συμπτώματα γρίπης και μια διάθεση βαριά. Το σπίτι ήσυχο, έχουμε κάνει τα βασικά και θέλουμε απλά να ξεκουραστούμε από την τρέλα της εβδομάδας. Αυτό για εμένα συχνά σημαίνει κι απόλυτη σιωπή. Σαν να μην μπορώ να πω τίποτε περισσότερο πέρα από ναι, όχι, τι θα φάμε, τι πρέπει να κάνουμε. Λέξεις βασικές κι απλές. Τα παιδιά τριγυρνούν γύρω μου χαρούμενα που είναι Κυριακή και στο national geograhic που είναι το κανάλι μου, αρχίζει ένα ντοκιμαντέρ.
Με βρίσκει λοιπόν το πρωινό της Κυριακής να παρακολουθώ Το Savage Kingdom και την ζωή κάποιων σαρκοφάγων ζώων στην Αφρικανική σαβάνα με την επιβλητική βαθιά φωνή του  Charles Dance σε ρόλο αφηγητή.


Έτσι γνώρισα την Saba την λεοπάρδαλη που στην άγρια κι αφιλόξενη Αφρικανική γη προσπαθεί να μεγαλώσει τα δυο μικρά της κάτω από το άγρυπνο μάτι της Matsumi, της βασίλισσας λέαινας που προσπαθεί να την καταστρέψει και τα καταφέρνει αφού στο τέλος σκοτώνει το ένα μικρό της Saba...Τελειώνει το επεισόδιο και νιώθω να αγαπώ την μόνη ταλαιπωρημένη Saba και να μισώ την άγρια κι ανελέητη Matsumi.

Αμέσως μετά παρακολουθώ την ζωή της Matsumi που κρατά τα ηνία της φυλής της. Σε ένα σκληρό άνυδρο καλοκαίρι, έχει μια ολόκληρη φυλή να φροντίσει. Τα μικρά τους πεινούν και αργοπεθαίνουν από την έλλειψη τροφής. Μια γειτονική φυλή λιονταριών παραμονεύει να κλέψει τα καλά βοσκοτόπια στο οποία κυνηγούν και ο βασιλιάς της φυλής ο  Serekama είναι σκληρός κι αμείλικτος. Παίρνει πάντα την μερίδα του λέοντος με αποτέλεσμα η φυλή να πεινά και τα μικρά να κινδυνεύουν. Οδηγημένα από την δίψα βρίσκουν μια ξεραμένη λίμνη που από την έλλειψη νερού μοιάζει πια σαν γούρνα νερού όπου γύρω του τα ζώα παλεύουν για λίγες σταγόνες με στόχο την επιβίωση τους. Είναι καίριας σημασίας να καταφέρουν να διεκδικήσουν αυτή τη λασπωμένη λίμνη και η Matsumi ξέρει πως μόνον εκεί βρίσκεται η σωτηρία της φυλής της. Παλεύει με νύχια και με δόντια να κρατηθεί εκεί όταν μια πολυάριθμη αγέλη από ύαινες με αρχηγό  Zalika τους επιτίθεται και παίρνει την κυριαρχία της λίμνης. Η φυλή της Matsumi, μετρά απώλειες μετά την αιματηρή συμπλοκή και τελειώνει το επεισόδιο με εμένα να νιώθω πως αγαπώ πια την Matsumi και μισώ την Zalika.

Αμέσως μετά παρακολουθούμε την προσπάθεια επιβίωσης της Zalika της αρχηγού της αγέλης των υαινών. Δέχονται καθημερινά επιθέσεις λιονταριών, τα μικρά τους σκοτώνονται καθημερινά από τον βασιλιά των λιονταριών Serekama για αστείο θαρρείς και παλεύουν απεγνωσμένα για χρόνια να επιβιώσουν. Η Zalika επιτέλους μεγαλώνει την φυλή της και δυνατοί πια λόγω του αριθμού τους καταφέρνουν να διώξουν τα λιοντάρια από τη λασπωμένη λίμνη. Ήρεμη πια η Zalika που στάθηκε ως άξια αρχηγός απολαμβάνει για λίγο  την χαρά να βλέπει τα κουτάβια της φυλής ευτυχισμένα όταν η Ωχρά φυλή μια ομάδα αγριόσκυλων με αρχηγούς την Teemana και τον Malao επιτίθενται στην φυλή των υαινών, σκοτώνουν κάποια μικρά και παίρνουν την κυριαρχία της λίμνης. Τελειώνει το επεισόδιο με εμένα να νιώθω πως αγαπώ την ταλαιπωρημένη φυλή της Zalika και να μισώ την σκληρή φυλή της Temmna και του Malao.

Αμέσως μετά παρακολουθούμε την Ωχρά φυλή. Τα αγριόσκυλα της Αφρικανικής σαβάνας. Αφοσίωση κι ανιδιοτελής αγάπη χωρίς όρια. Φροντίζουν τα μικρά τους και τα εκπαιδεύουν ωστόσο η ξηρασία κάνει την ζωή τους δύσκολη και η μόνη τους σωτηρία είναι εκείνη η μικρή λασπωμένη λίμνη. Έχουν προσπαθήσει και στο παρελθόν να περάσουν από εκεί μα τα λιοντάρια τους θέρισαν. Τώρα τα μικρά τους αργοπεθαίνουν και πάλι μα αυτή τη φορά από τη δίψα. Κάθε μέρα λιώνουν στην κυριολεξία και πρέπει οι αρχηγοί να καταστρώσουν ένα σχέδιο διάσωσης των μικρών τους. Φαίνεται τίποτε να μην έχει σημασία. Είναι μικρά σε μέγεθος, μα απελπισμένα. Πιο απελπισμένα και πιο αποφασισμένα  από ποτέ οπότε επιτίθενται με όλη τους τη δύναμη και με μια οργανωμένη προσπάθεια παίρνουν την λίμνη από τις ύαινες κι επιτέλους τα μικρά πίνουν νερό μετά από βδομάδες. Επιτέλους μια ελπίδα στην φυλή τους επιτέλους νιώθουν πως τα κατάφεραν όταν η επίθεση έρχεται από την Saba την λεοπάρδαλη που βρίσκει ευκαιρία να σκοτώσει ένα μικρό και η φυλή θρηνεί και την Teemana και τον Malao, να τραβούν μπροστά κυνηγημένοι ξανά, προσπαθώντας να σώσουν ότι απέμεινε...Κλείνει το επεισόδιο με εμένα να νιώθω πως αγαπώ την Teemana και τον Malao και νιώθω να μισώ την Saba την λεοπάρδαλη που πριν λίγο αγαπούσα...

....και έτσι απλά να συνεχίζουν και τα δέκα επεισόδια. Με αυξομειώσεις συναισθημάτων. Νιώθεις να συνδέεσαι με τις φυλές, να κατανοείς τις πράξεις τους, να μην είναι τίποτε παράλογο, ανάλογα από ποια πλευρά θα δεις την ιστορία γιατί η κάθε ιστορία, έχει το νόημα της. Η κάθε φυλή κουβαλά, το παρελθόν και την αλήθεια της και ενώ την μια στιγμή θεωρείς αδιανόητες τις πράξεις τους, μετά από λίγο κατανοείς, δικαιολογείς, σαν γίνεσαι μάρτυρας της δικής τους προσπάθειας επιβίωσης, της δικής τους αγωνίας, του δικού τους πόνου....

Ήταν μια υπέροχη Κυριακή κι όχι μόνο. Ήταν ένα υπέροχο μάθημα, που μου δόθηκε με τον πιο εποικοδομητικό τρόπο. Όλοι το ξέρουμε αυτό και μιλάμε για την σχετικότητα της ζωής. Ο καθρέφτης έχει πάντα δυο πρόσωπα καμιά φορά και περισσότερα! Ο καθένας ξέρει την αλήθεια του για αυτό και η αλήθεια είναι τόσο σχετική. Από όποια πλευρά κι αν κοιτάξεις μια ιστορία, θα κατανοήσεις τις ενέργειες και τις πράξεις των πρωταγωνιστών και ίσως συνδεθείς μαζί τους, ίσως συμπονέσεις ίσως νιώσεις ενσυναίσθηση μέχρι να ακούσεις και την αντίθετη πλευρά και πάλι θα κατανοήσεις και πάλι θα νιώσεις την σχετικότητα της κάθε απόφασης, της κάθε πράξης, της κάθε αλήθειας.
Γιατί τελικά η αλήθεια δεν είναι μια, είναι πολλές.

Όπως και το δίκιο κι ο κάθε ένας από εμάς κουβαλά την αλήθεια του κι έχει το δίκιο με το μέρος του...Όμως όλα στη ζωή είναι τόσο υπέροχα σχετικά κι εμείς τελικά δεν είμαστε τίποτε άλλο παρά μια από τις διαφορετικές φυλές, μια από τις διαφορετικές ομάδες πλασμάτων που προσπαθούν με νύχια και με δόντια να επιβιώσουν στην σαβάνα τούτης της ζωής. Και μπορεί από μακριά όλη η προσπάθεια μας να μοιάζει με επιβολή μα τελικά δεν είναι τίποτε περισσότερο από επιβίωση...

Πλάσματα που καθημερινά αγωνιούμε αν θα τα καταφέρουμε, αν η φυλή μας θα πιει νερό, αν τα μικρά μας θα επιβιώσουν...και μέσα μας μια αγωνία, μια συνεχής μάχη με τον εαυτό μας και με τους γύρω μας. Κάποιοι θα μας καταλάβουν, κάποιοι θα μας βοηθήσουν, κάποιοι θα με επικρίνουν, κάποιοι θα μας απορρίψουν, κάποιοι θα μας επιτεθούν.
Κάποιους θα τους καταλάβουμε, κάποιους θα τους βοηθήσουμε, κάποιους θα τους επικρίνουμε, κάποιους θα τους απορρίψουμε, κάποιους θα τους επιτεθούμε...Έτσι πάει τελικά. Έτσι συμβαίνει στον μαγικό κύκλο της ζωής. Ένα άγριο βασίλειο είμαστε και παλεύουμε για την ζωή και την αξιοπρέπεια μας, κι όλοι έχουμε δίκιο κι άδικο ανάλογα από το ποια πλευρά κανείς κοιτάζει την ιστορία.
Γι αυτό...ας μάθουμε να ακούμε. Ας δώσουμε χρόνο για να ακουστούμε. Ας προσπαθήσουμε να μην είμαστε απόλυτοι ή επικριτικοί. Ας δώσουμε χώρο για να πάρουμε χώρο και τελικά ας θυμόμαστε...πως αυτή η λίμνη που συχνά μοιάζει με λασπωμένο βάλτο, μας χωρά όλους, Ίσως να μην ξεδιψάσουμε όπως το επιθυμούμε γιατί το νερό είναι λίγο, μα θα έρθουν οι βροχές...Κι όταν έρθουν οι βροχές θα γεμίσει πάλι η λίμνη και το νερό θα είναι αρκετό και θα φύγει ο φόβος, Μα τότε ίσως να έχουν φύγει κι άνθρωποι από γύρω μας. Ίσως κάποιοι να έχουν χαθεί μέσα σε αυτή την ανελέητη μάχη επιβίωσης. Ίσως κάποιους να τους έχουμε διώξει εμείς. Ίσως κάποιοι να έχουν διώξει εμάς. Οι άνθρωποι τελικά και η αλήθεια τους φανερώνονται στην ξηρασία της ζωής.

Ένα άγριο βασίλειο, με πλάσματα σε απόγνωση. Σε ανάγκη. Η μόνη μας αντίθεση με τα πλάσματα που ζουν στην Αφρικανική σαβάνα, μια διαφορετική λέξη.  Ανελέητη επιβίωσή για εκείνα. Αξιοπρεπής επιβίωση για εμάς.
Ας έχουμε υπομονή, σύνεση και κατανόηση γιατί όλοι έχουμε το δίκιο  στο πλευρό μας και τελικά...στα πολύ δύσκολα ας προσπαθήσουμε να θυμόμαστε, να μην γινόμαστε ανελέητοι, να μην απελπιζόμαστε...λίγο ακόμη και θα έρθουν οι βροχές...  Καλημέρα αγαπημένοι. 

                                                                                                                      Κατερίνα

Πέμπτη, 14 Φεβρουαρίου 2019

Το παραμύθι!

Τα παραμύθια...τα αγαπώ. Τα αγαπώ για πολλούς λόγους μα κυρίως γιατί πια για εμένα είναι σημαντικά θεραπευτικά εργαλεία, όπως έγραψα σε ένα παλιότερο μου άρθρο στους Κύκλους Ζωής, για την θεραπευτική δύναμη των παραμυθιών.
Έχουν τεράστια δύναμη και τεράστια συμβολική αξία, με τόσο υπέροχα ξεκάθαρα πρόσωπα και τόσο βαθιά μηνύματα που περνούν στο παιδικό μυαλό με τρόπο λυτρωτικό.
Συνήθως τα παιδιά αγαπούν όλα τα παραμύθια ακόμη και τα πιο τρομακτικά, πλην μερικών εξαιρέσεων. Κι ενώ υπάρχουν παραμύθια σκληρά που μας τρομάζουν και δεν θέλουμε να τα αφηγούμαστε ή να τα διαβάζουμε στα παιδιά μας, υπάρχουν και τα άλλα παραμύθια, εκείνα τα τρυφερά και τόσο γλυκά...όπου πάντα ένα κορίτσι θα σωθεί από τον πρίγκιπα της...

Τα παραμύθια με τα οποία μεγαλώσαμε και μιλούν για κορίτσια φτωχά και ταλαιπωρημένα. Κορίτσια  ορφανά, που δεν αγαπήθηκαν, που μεγάλωσαν σε στάχτες και ζούσαν με αποφάγια κι ήταν έξυπνες μα άτυχες πολύ μέχρι που...μέχρι που έγινε το θαύμα...και συνάντησαν  εκείνον, πάνω στο καλοχτενισμένο του άλογο. Δυνατό, νέο κι όμορφο. Με πλούτη κι εξουσία κι όλοι σαν περνά σκύβουν το κεφάλι από σεβασμό ή μπορεί και φόβο...Κι εκείνη κάνει κάτι και του τραβά την προσοχή...Κάτι μοναδικό, έξυπνο, κάτι γενναίο και πέφτει πάνω της το φως!
Κι εκεί ουσιαστικά το παραμύθι τελειώνει πάντα με ευτυχισμένο τέλος...και μετά στην κανονική ζωή κάτι πάει στραβά και ο πρίγκιπας ξενερώνει από την ίδια του τη δύναμη και το ταλαιπωρημένο κορίτσι μένει μόνο και πάλι από την αρχή....και με την πρώτη ευκαιρία που θα δοθεί το παραμύθι ξαναρχίζει...
Ξαναρχίζει λοιπόν, ξανά και ξανά και για να γίνει αυτό αφήσαμε ένα γοβάκι ξεχασμένο...όλο και κάποιος "πρίγκιπας" θα βρεθεί να το μαζέψει!!!


Μην με παρεξηγήσετε διάβαζα κι εγώ τέτοια παραμύθια στα παιδιά μου, το πρόβλημα αρχίζει με την ανάγκη  να  ζήσω το παραμύθι...
Αγαπώ τα παραμύθια μα τρέμω την ύπουλη δύναμη τους...
Τρέμω μην δημιουργήσουμε μια ακόμη γενιά εξαρτημένων κοριτσιών κι αγοριών, με αδύναμες πριγκίπισσες που περιμένουν έναν πρίγκιπα να τις φιλήσει για να ξυπνήσουν, να τις βγάλει από την μιζέρια τους, να τους σώσει την ζωή και   από την άλλη λαμπερούς ιππότες, που πρέπει να σκοτώσουν θεριά και δράκους για να δείξουν την γενναιότητα τους κι είναι ευθύνη τους  να σώσουν το  κορίτσι και να το κάνουν βασίλισσα.

Τρέμω αυτό το παραμύθι, που έχω μάθει να αγαπώ και να πιστεύω ως παιδί και με κάνει ακόμη και τώρα να νιώθω μπερδεμένη. Θέλω να ζήσω σε ένα κόσμο που τα μικρά κορίτσια και τα αγόρια θα είναι ελεύθερα από στερεότυπα. Ελεύθερα από την ανάγκη για ένα ευτυχισμένο happy end, όπου αυτό θα σημαίνει μόνο πως το αγόρι έσωσε το κορίτσι και το πήρε στο κάστρο του!  Κι αυτή έγινε βασίλισσα κι αυτό είναι κατά βάθος ο γενναίος πολεμιστής... Όχι δεν πιστεύω πια σε αυτά τα παραμύθια, αλίμονο και δεν θέλω τα αγόρια μου να νιώθουν καμία υποχρέωση να αναβιώσουν ένα τέτοιο παραμύθι. Η συντροφικότητα  θεωρώ πως είναι ο στόχος κι όχι η σωτηρία! Κανείς δεν θέλω να με σώσει γιατί υπεύθυνη για την σωτηρία μου είμαι εγώ και θα ήθελα αυτό να το νιώσουν όλα τα νέα κορίτσια που αφήνονται να χαθούν σε ένα παραφουσκωμένο έρωτα και σε όλα τα νέα αγόρια που νιώθουν την ευθύνη να αποδείξουν την γενναιότητα τους σε ένα παραφουσκωμένο έρωτα.
Πριν πολλά χρόνια είχα ακούσει μια συνέντευξη της αγαπημένης Ειρήνης Παπά που είχε πει, "Η Σταχτοπούτα είναι ένα  αισχρό παραμύθι".
Σε μια εποχή που κι εγώ έψαχνα να βρω την δική μου γυναικεία ταυτότητα και τον ρόλο μου ως κορίτσι, είχα ξαφνιαστεί και μου πήρε  καιρό και πολλή συνειδητοποίηση για να αντιληφθώ σε βάθος την έννοια του "αισχρού" ακριβώς γιατί λατρεύω τα παραμύθια και σέβομαι την δύναμη τους. Μα η αλήθεια είναι πως αυτή ακριβώς η δύναμη δρώντας με απαλότητα στο υποσυνείδητο των παιδιών μας,  δημιουργεί προσδοκίες, στερεοτυπικές εικόνες,  ανάγκες και πεποιθήσεις. Δημιουργεί πονεμένες Σταχτοπούτες και Πρίγκιπες σωτήρες.

Ο παραμυθένιος έρωτας δεν ξέρω αν υπάρχει, μα ακόμη κι αν υπάρχει δεν θα ήθελα τα νέα παιδιά να τον έχουν ανάγκη, τουλάχιστον με αυτή του την μορφή! Στον έρωτα κι οι δυο είναι θύματα κι οι δυο σωτήρες. Κι οι δυο κουρελήδες κι οι δυο βασιλιάδες. Στον έρωτα κι οι δυο είναι εξαρτημένοι κι οι δυο ελεύθεροι.Ο έρωτας είναι παιχνίδι και μπαίνεις δίχως όρους δίχως κανόνες όπως,  εγώ θα είμαι ο αδύναμος, εσύ ο δυνατός, Εγώ θα σε αγαπήσω, εσύ θα με σώσεις. Εγώ θα σε σώσω εσύ δεν θα με προδώσεις...κι άλλα τέτοια.Ο έρωτας είναι αφοσίωση και προδοσία μαζί.  Στον έρωτα μπαίνεις γυμνός και τον κοιτάς στα ίσα.Ισότιμα, με καθαρότητα, όπως του αξίζει, όπως αξίζει σε όλους μας!
Ο έρωτας είναι ελεύθερος να κάνει ότι γουστάρει και γι' αυτό είναι μαγικός.

Ημέρα του έρωτα σήμερα...κι εμείς μάθαμε να περιμένουμε το παραμύθι. Για χρόνια περιμέναμε να ζήσουμε το παραμύθι για να είμαστε ευτυχισμένοι...Μα το παραμύθι τέλειωσε!

Αν θέλεις να ζήσεις παραμύθι κλείσου στην φυλακή σου, μα αν θέλεις να ζήσεις έναν έρωτα, μην πιστεύεις στα παραμύθια. Πίστεψε στην ζωή και ζήσε την και αφέσου να πονέσεις, να νιώσεις, να γδαρθείς, να γελάσεις με την ψυχή σου, να πετάξεις και να γκρεμοτσακιστείς...μα μην περιμένεις να σωθείς από κάποιον άλλο...Μην δίνεις αυτή την ευθύνη, αυτή την εξουσία, αυτή την κούφια δύναμη σε κανέναν. Δεν το αξίζει καμία σχέση αυτό.
Αν θέλεις να αγαπηθείς, ζήσε έναν έρωτα. Μα αν θέλεις να σωθείς, να θυμάσαι πως ένας έρωτας ναι σου δίνει δύναμη μα αν στ'αλήθεια περιμένεις από κάποιον να σε σώσει, κοίτα στον καθρέφτη σου! Ο μόνος που μπορεί να σε σώσει είσαι εσύ...

Καλημέρα αγαπημένοι!
                                                                                                    Κατερίνα

Πέμπτη, 7 Φεβρουαρίου 2019

Μάτια χορτάτα!

Ήταν κι  οι δυο άρρωστοι και δεν πήγαν σχολείο. Βήχας πρησμένοι αδένες, γδαρμένοι λαιμοί, καταρροή, όλα τα καλά είχε το πακέτο! Ο ένας πιο χάλια από τον άλλο...Ήταν ήδη Παρασκευή και έμαθαν πως η ομάδα τους την Κυριακή θα πήγαινε εκδρομή στο χιονοδρομικό για σκι! Τρελάθηκαν. Άρχισαν να μας παρακαλούν να τους αφήσουμε να πάνε. Ο μπαμπάς τους σε αυτά είναι πιο αυστηρός..."αν είστε χάλια δεν γίνεται να πάτε." κι εκείνοι υπόσχονταν πως θα είναι καλά.
Εγώ από την άλλη σκέφτομαι λίγο διαφορετικά πως δηλαδή,  η καλή διάθεση είναι δύναμη και ξέρω  καλά,  πως η καλή ψυχολογία μπορεί να γίνει φάρμακο.
Οπότε χωρίς δεύτερη σκέψη πήγαν...Σηκώθηκαν χωρίς καμία γκρίνια στις 06.30 πρωί Κυριακής πήραν αμίλητοι και γρήγοροι χωρίς την παραμικρή γκρίνια τα σακίδια τους που εννοείτε είχαν ετοιμάσει από βραδύς χωρίς καν εμείς να τους το ζητήσουμε και εξαφανίστηκαν! Αυτά κάνουν όταν είναι να πάνε κάπου που αγαπούν σε αντίθεση με την εικόνα του κουρασμένου γέρου που παρουσιάζουν τα πρωινά που σηκώνονται για να πάνε στο σχολείο!
Πήγαν λοιπόν και γύρισαν το βράδυ σερνόμενοι και απίστευτα κουρασμένοι,  μα απόλυτα υγιής με κάτι μάτια....Αχ με κάτι μάτια λαμπερά και κάτι ακόμη...με μάτια χορτάτα!

Μάτια χορτάτα κι όταν τους βλέπω έτσι θυμάμαι πάντα τη γιαγιά μου να λέει "τον χορτάτο άνθρωπο μην τον φοβάσαι"....Για εκείνη το "χορτάτος" σήμαινε κάτι άλλο γιατί είχε περάσει κατοχή, μα η φράση της είναι πάντα επίκαιρη, πάντα σωστή.
Η δική μας γενιά είναι χορτάτη από φαγητό και "πεινάει" για άλλα...Αυτά φοβάμαι τα "άλλα". Κι όταν βλέπω τα παιδιά μου χορτασμένα από παιχνίδι και συναίσθημα, σκέφτομαι...καλά τα καταφέραμε και σήμερα. Μια ημέρα που δεν πήγε χαμένη. Μια ημέρα γεμάτη συναισθηματική τροφή...όχι από αυτή που θρέφει τα κόκαλα, μα από αυτή που θρέφει την ψυχή...και την κάνει γερή, άτρωτη και ευτυχισμένη...
Συχνά λέμε "τα παιδιά πρέπει να τρώνε καλά, είναι στην ανάπτυξη". Πόσες φορές το σκεφτήκαμε αυτό για την συναισθηματική τους ανάπτυξη;  όπως λοιπόν τα παιδιά πρέπει να τρώνε καλά γιατί βρίσκονται στην ανάπτυξη, με την ίδια λογική, τα παιδιά πρέπει να παίζουν πολύ, να γελούν πολύ, να νιώθουν πολύ με όλες τους τις αισθήσεις. Αυτή είναι η συναισθηματική τους τροφή και την χρειάζονται ...γιατί είναι πάνω στην ανάπτυξη!
Αν παίρνουν πολύ ασβέστιο θα κάνουν γερά κόκαλα και με αυτά τα κόκαλα θα πορευτούν όλη τους τη ζωή...Αν γελούν πολύ θα  είναι ευτυχισμένα, αν παίζουν πολύ, αν έχουν καλή επαφή με την φύση θα αποκτήσουν αυτοπεποίθηση, θα γίνουν θαρραλέα κι άτρωτα. Αν πάρουν την σωστή δόση αγάπης, θα γίνουν ελεύθερα, αλεξίσφαιρα στον πόνο.

Αν σκεφτόμασταν  για την ψυχή τους,με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε για το σώμα, τα γερά κόκαλα και την καλή ανάπτυξη, ίσως να δημιουργούσαμε πιο χαρούμενους, πιο χορτάτους ανθρώπους!
Μα είμαστε μια γενιά που μεγάλωσε χωρίς στερήσεις χωρίς πείνα σωματική και σαν να μην νιώθουμε ακριβώς τι σημαίνει να είσαι πεινασμένος...οπότε δεν εκτιμούμε ακριβώς και το τι σημαίνει να είσαι χορτάτος!

Τα χορτάτα παιδιά, έχουν μεγάλες ψυχές, και μάτια που λάμπουν σαν πυρωμένα κάρβουνα! Τα χορτάτα παιδιά, ξέρουν να μοιράζονται γιατί είναι χορτασμένα. Τα χορτάτα παιδιά ξέρουν να αγαπούν και να το δείχνουν γιατί η αγάπη είναι η βάση τους... Τα χορτάτα παιδιά, γίνονται χορτάτοι ενήλικες! Χορτασμένοι, γεμάτοι, γαλαντόμοι και γενναιόδωροι, γιατί έχουν αποθέματα.
Γιατί πήραν τόση φροντίδα, τόση αγάπη, τόση εμπιστοσύνη που η ψυχή τους έγινε γερή σαν τα κόκαλα που πήραν πολύ ασβέστιο και το σώμα που πήρε πολλές και χρήσιμες βιταμίνες όταν έπρεπε...
Αλλιώς....σύντομα θα φανεί η έλλειψη κι ύστερα, θα πρέπει κανείς να παίρνει συμπληρώματα μια ζωή για να μην γίνουν θρύψαλα τα αδύναμα κόκαλα του...Τι τραγωδία τα αδύναμα κόκαλα σε έναν  άνθρωπο, τι πόνος η αδύναμη πεινασμένη ψυχή που προσπαθεί μετά από χρόνια χαμένα να μάθει να νιώθει να εκτιμά, να μην φοβάται...Να μην φοβάται πως η πείνα θα ξανάρθει...

Είχαμε έναν σκύλο, τον Άρη, τον είχαμε βρει στο δρόμο ήταν αδέσποτο.Πέρασε  δύσκολα πολύ στο δρόμο και σαν πρωτοήρθε στο σπίτι μας έκανε σαν τρελός με το φαγητό. Σε αντίθεση με τα άλλα μας σκυλιά, που ζούσαν πάντα σε σταθερό ασφαλές περιβάλλον άδειαζε μονομιάς το μπολάκι του και γινόταν εξαιρετικά επιθετικός με το φαγητό. Με τα χρόνια αυτό άλλαξε...μόλις ένιωσε εμπιστοσύνη πως κι αύριο θα έχει να φάει, μα μέσα του για πάντα υπήρχε μια ένταση στην ώρα του φαγητού και νομίζω πως ακόμη κι όταν ηρέμησε κι ήταν χαρούμενος, σε αντίθεση με τα άλλα μας σκυλιά, τα μάτια του πάντα είχαν μια πικρία μια ανασφάλεια, σαν να μην χωρούσε ακριβώς ανάμεσα μας...σαν να του έμεινε μια φοβία πως μπορεί η πείνα να ξανάρθει...


Σοφή η γιαγιά κι οι παλιοί εκείνοι άνθρωποι που έχοντας ζήσει μια φριχτή σωματική πείνα, ξέρουν πόσο αυτό μπορεί να επηρεάσει έναν άνθρωπο και να τον κάνει να νιώθει πεινασμένος ακόμη και σαν έρθει ο κορεσμός!

Πολλά φοβάμαι για τα παιδιά μου, μα πιο πολύ από όλα με τρομάζει αυτό.Η συναισθηματική πείνα και θέλω να έχουν μάτια λαμπερά. Μάτια χορτάτα όπως ταιριάζει σε όλα τα παιδιά του κόσμου αυτού!Μάτια που δεν λαχταρούν, μα ξέρουν να διεκδικούν για να μην μείνουν ποτέ νηστικά...

Υπάρχουν άνθρωποι εκεί έξω που τα μάτια τους δεν χόρτασαν ποτέ.Μια τρύπα θαρρείς η ψυχή τους. Μια σκοτεινή άβυσσος...Με ρωτούν, αλλάζει αυτό ποτέ; Αλλάζει. Έτσι απαντώ...Έτσι ελπίζω!
Ο πόνος, μπορεί να παραμείνει, το άγχος, ο φόβος, η πικρία μπορεί να έρχονται καμιά φορά να μας θυμίζουν την πείνα που ζήσαμε την εποχή του μεγάλου μας συναισθηματικού λοιμού...Μα αλλάζει...σαν αλλάξει ο τρόπος που βιώνουμε τον πόνο της πείνας...Αλλάζει σαν φύγει ο θυμός. Αλλάζει μόλις κάνουμε ειρήνη με την έλλειψη μας κι αρχίζουμε να γεμίζουμε τα κενά αλλιώς, έστω και με συμπληρώματα...και τέλος αλλάζει σαν ανοίξουμε την καρδιά μας κι αρχίζουμε να μοιράζουμε με γενναιοδωρία την αγάπη που δεν πήραμε, σαν έπρεπε και τότε...Τότε αρχίζουν τα μαγικά! Τότε γίνεσαι από άνθρωπος ιδέα, αξία, ουσία και φως!

Για εμάς και για όλους τους ενήλικες που έχουν βιώσει στο πετσί τους την πείνα, αυτό πια είναι στόχος μα για τα παιδιά μας, για τα παιδιά του κόσμου...ένας είναι ο στόχος.Τα χορτάτα μάτια τους! Τα λαμπερά τους μάτια!  Γι΄αυτό, ας προσπαθήσουμε σκληρά να δημιουργήσουμε χορτασμένους συναισθηματικά ανθρώπους. Με "γερά κόκαλα". Με γενναιόδωρες ψυχές. Με αντοχή στο φόβο!

Καλημέρα αγαπημένοι!
                                                                                                   Κατερίνα

Πέμπτη, 31 Ιανουαρίου 2019

Αγάπη Δεμένη!

Οι μέρες που έχουν τρέξιμο, είναι μέρες που σαν κοιτάς από μακριά πριν έρθουν σε πιάνει πανικός. Λες Θεέ μου, πως στο καλό, θα γίνουν όλα αυτά, πως θα τα χωρέσω χωρίς να τρελαθώ! Κι ύστερα όλα γίνονται με κάποιον τρόπο και παίρνεις απόσταση και εκεί στην απόσταση όλα φαντάζουν από μακριά στρογγυλεμένα και σκέφτεσαι τι καλά. Πόσο γεμάτες μέρες, πόση δημιουργικότητα και νιώθεις γεμάτος και δυνατός. Το μόνο που έπρεπε να κάνεις είναι σαν διασχίζεις την δυσκολία, να την αποδέχεσαι. Να βάζεις το ένα πόδι μπροστά από το άλλο και να  βλέπεις κάθε φορά αυτό που είναι μπροστά σου....και μετά....πίσω από όλα ο ουσιαστικός στόχος κι αυτός δεν είναι άλλος από τα μαγικά μας Σαββατοκύριακα....
Έτσι η προηγούμενη εβδομάδα άρχισε με απανωτές αναποδιές αφού ξαφνικά την Τρίτη που μας πέρασε χάλασε ο καυστήρας μας. Να σημειώσω απλά πως μέχρι σήμερα  με βάση την πλήρη αδιαφορία του μόνου ανθρώπου που μπορεί να τον φτιάξει, ζούμε μέρες απόλυτης παράνοιας μαζί του κι αυτό σημαίνει πως δεν έχουμε θέρμανση. Και μέχρι πρόσφατα ούτε ζεστό νερό. Ευτυχώς ένας αγαπημένος μας φίλος που είναι αυτή η δουλειά του με μια μετατροπή αποκατέστησε λίγες μέρες πριν το νερό οπότε τουλάχιστον έχουμε ζεστό νερό! Μια τέτοια μικρή ανατροπή μπορεί πραγματικά να σου ανατινάξει τον εγκέφαλο, αν σκεφτείς πως είμαστε στην καρδιά του Χειμώνα...μα ακόμη κι αυτό, ως σκέψη καταλάγιασε μέσα μου στο πρώτο απόλυτα παγωμένο μπάνιο. Κι εκεί μπήκαν τα νεύρα στη θέση τους, ίσως γιατί πάγωσε ο εγκέφαλος μου!
Πως μπορεί ένας άλλος άνθρωπος με την αδιαφορία του να ορίσει την ζωή σου, με κάτι τόσο απλό...πόσο εύκολα. Με εντυπωσιάζουν αυτά τα σκοτεινά πλάσματα που υπάρχουν εκεί έξω πάντα με εντυπωσίαζαν! Τα παιδιά και τα δυο κρυωμένα πια, το σπίτι σχεδόν υγρό και όλο αυτό δεν φαίνεται να τελειώνει εδώ κι ελπίζω να μην τελειώσει την Άνοιξη που θα ζεστάνει ο καιρός....

Η εβδομάδα αυτή μου χάρισε πολλά. Μια βραδιά αξέχαστη στο καφέ  Biscotto όπου έκανα την παρουσίαση του θέματος Invest in You. Πάντα σε τέτοιες ημέρες έχω παραπάνω αγωνία. Δυσκολεύομαι να κοιμηθώ αγχώνομαι, νιώθω ευθύνη πως κάποιος που θα έρθει να με ακούσει πρέπει να φύγει με εφόδια, με νόημα κι αυτό με κινητοποιεί ενώ ταυτόχρονα με φοβίζει, μα με την σκέψη του παγωμένου λουσίματος όλα πέρασαν με μιας.
Αυτό που επίσης μου γλυκαίνει την καρδιά, είναι όλοι εκείνοι οι άνθρωποι που ξέρουν πια και πάντα πριν από οποιοδήποτε event ακόμη αν είναι αγώνας τρεξίματος, workshop ή παρουσίαση, μου στέλνουν μηνύματα συμπαράστασης!
Φύλακες άγγελοι. Πάντα με ξαφνιάζει και με συγκινεί τόσο αυτό! Πόσο γενναιόδωροι και δοτικοί είστε σε εμένα αγαπημένοι μου! Ακόμη και σε πράγματα που φαντάζουν απλά ή ασήμαντα, όπως μηνύματά που μου λένε έκανες ένα ορθογραφικό λάθος εκεί, αυτή η έκφραση δεν στέκει γραμματικά άλλαξε την.
Γελάω πολύ κάθε φορά γιατί η αλήθεια είναι πως κάνω πολλά ορθογραφικά λάθη, μα...έχω όλους αυτούς τους υπέροχους ανθρώπους, εσάς...Να διορθώνετε λάθη μου, να με φροντίζετε, να μου υπενθυμίζετε πως με έναν τρόπο μαγικό...είστε εδώ!
Εδώ!

Έτσι εκεί στο καφέ Biscotto έγινε ο χαμός.Ο χαμός στ' αλήθεια, τόσο πολύ που το workshop, θα επαναληφθεί και αυτή την Πέμπτη στις 20.15 ξανά! Με ξάφνιασε αυτό, η μεγάλη προσέλευση. Με ενθουσίασε, με γέμισε ενέργεια και συγκίνηση αυτό το υπέροχο παρόν!
Είναι εντυπωσιακό το πως μέσα σε λίγη ώρα  όλοι εκείνοι οι άγνωστοι έγιναν μια χαρούμενη παρέα μοιράσματος...ίσως γιατί μιλούσαμε για αυτά που μας ενώνουν. Αγωνίες, φόβους...και βάλαμε ενέργεια για το πως, να αλλάξουμε τον κόσμο μας, με εμάς πρωταγωνιστές!!!




Η επόμενη ημέρα με βρήκε σε έναν δρόμο βροχερό να ταξιδεύω για Λάρισα όπου θα γινόταν η παρουσίαση του βιβλίου μου. Στο δρόμο άκουγα Βουλή όπου είχε την ψηφοφορία, για την νέα ονομασία της γειτονικής χώρας. Φωνές, ένταση, λόγια, θυμός από τους ανθρώπους με το υψηλότερο αξίωμα της χώρας.  Η έλλειψη σοβαρότητας για κάτι τόσο απίθανα σοβαρό με πόνεσε...μια πίκρα στο στόμα, στην ψυχή...Παντού. Μια πίκρα μόνο τίποτε άλλο...Τα σκοτεινά πλάσματα, πάλι εδώ λοιπόν....

Ο Χάρτινος Κύκνος πέταξε προς τη Θεσσαλία λοιπόν σε μιαν άλλη πανέμορφη διοργάνωση, στον γεμάτο δημιουργικότητα χώρο στο Γαλλικό Ινστιτούτο. Ένιωσα πολλά εκεί από τους ανθρώπους που επικοινώνησαν μαζί μου. Η κυρία Ευαγγελία που έγινε πρόσφατα περήφανη γιαγιά,  ήταν και στην προηγούμενη μου παρουσίαση μου, μου έσφιξε το χέρι και κάναμε μια αγκαλιά. Με συγκίνηση έστειλε χαιρετίσματα στην μαμά μου. Δεν γνωριζόμαστε μα εκείνη μας ξέρει μέσα από το  blog....
Η Βασιλική που μου έκανε την απίθανη συνέντευξη στο MAXMAG ήρθε τρέχοντας ανάμεσα στο φορτωμένο πρόγραμμα της,  για ένα φιλί, μια αγκαλιά...και με εκείνη δεν είχαμε ιδωθεί ποτέ παρά μόνο μέσα από το blog....ο Γιάννης ο λατρεμένος μου.


Ποιητής και δημιουργός. Τελευταία φορά τον είδα στην παρουσίαση του δικού του υπέροχου βιβλίου και να τώρα ήταν εκεί για εμένα. Πλάσμα δοτικό κι υπέροχο. Μάγος των λέξεων.Κάθε φορά που τον συναντώ τον αγαπώ πιο πολύ....κι ύστερα όλοι εκείνοι  που ήρθαν και μίλησαν και μοιράστηκαν, κάποιοι με λίγο ραγισμένες φωνές, με λίγο ραγισμένες καρδιές.
Τα κορίτσια από το εκπαιδευτικό πρόγραμμα του Κέντρο Συμβουλευτικής και Ψυχοθεραπείας ΝΗΜΑ , που βρισκόταν πίσω από όλη αυτή την υπέροχη διοργάνωση, έκαναν ένα τρυφερό δρώμενο.Το πως πλάσματα ζωντανά με ανάγκες κρύβονται πίσω από τις εικόνες. Άνθρωποι με ιστορίες και ονόματα! Η συγκίνηση μεγάλη!

Η Κωνσταντία κι ο Γιώργος. Αγαπημένοι φίλοι,  Υπεύθυνοι του ΝΗΜΑ κι οι άνθρωποι πίσω από όλη αυτή τη διοργάνωση.




Οι παρουσιαστές του βιβλίου η πολιτισμολόγος και ποιήτρια Κωνστασντία Χαλδούπη, η εκπαιδευτικός και συγγραφέας Ελένη Αναστασοπούλου και ο Ψυχοθεραπευτής Γιώργος  Γιαννούσης μίλησαν με γλυκύτητα και γέμισαν την ψυχή μου με αγάπη για ακόμη μια φορά.
Πόση ενέργεια και πόσο ενδιαφέρον πήρα την φανταστική εκείνη ημέρα...Κοιμήθηκα με μια απίθανη κούραση μα και με μια αγαλλίαση στην ψυχή...Το Σάββατο βροχερό κι ήσυχο με βρήκε να σχεδιάζω ένα ακόμη workshop για το εκπαιδευτικό πρόγραμμα στο ΝΗΜΑ. το θέμα βρίσκω το σχήμα μου...και μια υπέροχη ομάδα με περίμενε να ζήσουμε μαζί ένα ταξίδι στον φανταστικό χώρο στο ΝΗΜΑ.








Ο ήλιος να τρυπώνει από τα παράθυρα, φως, φωνές, γέλια, δάκρυα...ευλογία οι ανθρώπινες ιστορίες. Ευλογία κάθε ταξίδι που έχω την τιμή να κάνω δίπλα στον κάθε άνθρωπο που συναντώ... Μετά από μια τέτοια ομάδα νιώθω πάντα γεμάτα μα στραγγισμένη...Μπήκα στο αμάξι και με απόλυτη σιωπή πήρα το δρόμο του γυρισμού. Βροχή, βροχή, βροχή και τοπία μαγικά να ξεδιπλώνονται στα μάτια μου μπροστά. Αυτή τη φορά άκουγα μια εκπομπή που αναφερόταν στον βανδαλισμό του Εβραϊκού μνημείου στην Θεσσαλονίκη...Την επόμενη ημέρα θα ήταν η ημέρα μνήμης του Ολοκαυτώματος. Πίκρα στο στόμα ξανά. Άνθρωποι..πόσο σκληροί, πόσο αδιανόητα σκληροί μπορούμε να γίνουμε. Πόσο αδιανόητα αδιάφοροι. Πόσο απογοητευτικοί... Τα σκοτεινά πλάσματα μπροστά μας ξανά! Με πόσες αντιθέσεις ντυμένη η ζωή! Μια Πίκρα ξανά. Έκλεισα το ραδιόφωνο κι έπεσε εκείνη η τόσο εκκωφαντική σιωπή της μοναξιάς!
Κάποια στιγμή άρχισα να τραγουδώ μόνη και μετά από λίγο αντιλήφθηκα πως τραγουδούσα το εγώ κι εσύ μαζί...το τραγούδι των αγοριών μου. Το τραγούδι που για χρόνια είχα στο κινητό μου.Το τραγούδι με το οποίο επικοινωνούμε και νιώθουμε πως γράφτηκε για εμάς...Εγώ κι εσύ μαζί, μαζί, μαζί...πόσο μου έλειπε εκείνο το μαζί στον μοναχικό μου δρόμο. Είχα να τους χαρώ μέρες πολλές και μου έλειπαν.Οι επαγγελματικές μου υποχρεώσεις έχουν αυτό το δύσκολο κόστος....όπως και κάθε εργαζόμενης μαμάς...


 Δεν γύρισα σπίτι μα έφτασα στο πατρικό μου, όπου με περίμεναν οι γονείς μου με τζάκι αναμμένο, τρία διαφορετικά φαγητά και σπιτικά γλυκά σε ένα σπίτι μοσχομυριστό...κι είμασταν οι τρεις μας! Μόνο εμείς οι τρεις. Να μιλάμε, να λέμε τα δικά μας, εγώ να λαγοκοιμάμαι στον καναπέ ακούγοντας τα μουρμουρητά τους και να νιώθω παιδί...Παιδί παρόλο που δεν ήμουν.





Το σπίτι τόσο ζεστό σαν τρυφερή αγκαλιά.Γεμάτο από μικρά χαριτωμένα βαζάκια, γλαστράκια, παιχνιδάκια των εγγονιών και πολύτιμα ενθύμια. Απλότητα παντού. Δεν ήμουν καλή παρέα, μάλλον πολύ σιωπηλή ίσως από την κούραση μα για εκείνους ήμουν η καλύτερη...Φτάνει που ήμουν εκεί! Ήταν ευλογημένες αυτές οι στιγμές μαζί τους, μα πέρασαν γρήγορα...τόσο γρήγορα...
και με βρήκε το απόγευμα της Κυριακής επιτέλους σπίτι.Με ένα τσάι αχνιστό, με τα παιδιά να τιτιβίζουν γύρω μου και μετά το βράδυ η δική μας ώρα με το αγόρι...Peaky Blinders, το ένα επεισόδιο μετά το άλλο ως αργά...

Πότε περνούν οι μέρες, πως χάνονται οι βδομάδες, έτσι με την ίδια ταχύτητα φεύγουν τα χρόνια. Η βδομάδα λοιπόν ξεκίνησε με την δική μας επέτειο, εικοσιτέσσερα χρόνια μαζί και σαν τα χρόνια να γλίστρησαν και τι θυμάμαι, ποιες στιγμές μένουν έντονα και χαράσσονται...Οι γιορτές, τα ταξίδια, τα ευλογημένα μας Σαββατοκύριακα, οι χαρές, τα γέλια, οι στιγμές έντασης μα και περηφάνιας... Αυτά μένουν. Αυτά γίνονται ένα με το δέρμα μας, αυτά κρατάμε κι όλα τα άλλα μα αυτά πιο πολύ.
Κοιτάζω την φωτογραφία της νιότης μας και γεμίζω με συγκίνηση...Οι μέρες κυλούν. Μας ταλαιπωρούν, μας αναστατώνουν μικρές καθημερινές ανοησίες. Μικρές καθημερινές ανατροπές σε μια καθημερινότητα γεμάτη υποχρεώσεις...και τα χρόνια φεύγουν και μένει μια εικόνα ξασπρισμένη από τον ήλιο και την κοιτάς και θυμάσαι...πόσο αγαπήθηκες, πόσο αγάπησες, πόσο μοιράστηκες, πόσο ανέπνεες μόνο μέσα από την ανάσα του άλλου...Για χρόνια...Πόσα χρόνια Θεέ μου! Πόσα μαγικά χρόνια!


Έτσι και πάλι περιμένω αυτή την Κυριακή...μια μόνο Κυριακή μένει αφού οι υποχρεώσεις μου θα είναι πολλές μέχρι και το Σάββατο, μα μετά...θα γιορτάσουμε οι τέσσερις μας. Θα γιορτάσουμε εικοσιτέσσερα χρόνια ζωής. Γιορτής. Γιατί ακόμη κι αν η ζωή δεν ήταν πάντα γιορτινή εγώ έτσι θέλω να την θυμάμαι. Γιορτινή χαρούμενη, καλοκαιρινή γεμάτη με τα ζουμερά καθαρά μας νιάτα, που έφυγαν από τα σώματα μας μα ποτέ από την για πάντα παιδική μας καρδιά! Μια αγάπη μέσα μας, δεμένη. Δεμένη με μια λεπτή σχεδόν αόρατη κλωστή, γιατί όπως είπε και ο μικρός Πρίγκιπας "το ουσιαστικό είναι αόρατη στο μάτι".

Μέρες τρελές. Παγωμένες εδώ στον κρύο βορρά, τα σκοτεινά πλάσματα είναι γύρω μας παντού κι είναι υποχρέωση μας να αντισταθούμε και να γεμίσουμε τούτον τον κόσμο με μια αγάπη δεμένη, ζωντανή κι ουσιαστική. Με μέρες γεμάτες ζεστασιά και φως σαν να έχει η κάθε μέρα κάτι από το φως του καλοκαιριού...σαν να έχει η κάθε μέρα, κάτι από την δεμένη αγάπη του Σαββατοκύριακου!
Να αντισταθούμε με λέξεις και πράξεις και να μην ξεχάσουμε μέσα στην τρέλα της καθημερινότητας να ανταλλάξουμε μια στιγμή δική μας, έστω λέξη..."σε θέλω, μου 'χεις λείψει"...

Καλημέρα αγαπημένοι. Καλημέρα. Καλημέρα!!!Ακούστε το δυνατά, δυνατά και κάθε στίχος αφιερωμένος, αγαπημένος...." Αγάπη δεμένη με τέτοια υλικά, εμάς περιμένει να δει το μετά..."
Εμάς αγαπημένοι. Μόνο εμάς!


Τρίτη, 22 Ιανουαρίου 2019

Πάλι απ'την αρχή!

Σου' χει τύχει να είσαι σε μια δημόσια υπηρεσία και να περιμένεις στην ουρά ώρες με αγωνία, να έχεις τα σωστά χαρτιά σαν έρθει η σειρά σου, να τελειώσει η δουλειά σου, να πάνε όλα καλά....και μετά από ώρες κι ώρες ήρθε η σειρά σου όλα πήγαν καλά....και νομίζεις πως τελείωσες μα όχι...κάτι έχει συμβεί και δεν πρόλαβες να χαρείς και να απολαύσεις την ηρεμία πως η δουλειά σου τέλειωσε και πρέπει κάτι ακόμη να γίνει και ωωωω! βρίσκεσαι ξανά στην αρχή της ουράς. Στο ξεκίνημα. Να ρωτάς, να έχεις την αγωνία, αν έφερες τα σωστά χαρτιά, να αγωνιείς αν η δουλειά σου θα τελειώσει...

Έτσι νιώθω τον τελευταίο καιρό...πάλι απ' την αρχή! Νιώθω πως κάτι που νόμιζα πως είχε κλείσει άνοιξε ξανά και πάλι...το κυνήγι αρχίζει. Νιώθω κούρασή. Απογοήτευση. Θυμό...Υπάρχουν φορές που το κυνήγι κουράζει κι εγώ ήθελα, το είχα ανάγκη να μείνω για λίγη σε ηρεμία. Μα η ζωή δεν σε ρωτά.
Τίποτε δεν είναι ποτέ δεδομένο. Από τα πιο απλά, μέχρι τα πιο πολύπλοκα. Και για άλλους το κυνήγι μπορεί να αφορά, την ίδια τους την ζωή, οπότε στέκομαι εκεί και λογαριάζω, τις κινήσεις μου, προσπαθώντας να διώξω την πικρία. Το μονοπάτι αυτό είναι δικό μου και θα το διασχίσω. Καμιά φορά  σκέφτομαι πόσο ωραία θα ταν αν μπορούσαμε να προσπεράσουμε κάποια άγρια δύσβατα μονοπάτια, να περάσουμε από δίπλα, από πάνω, χωρίς να χρειαστεί  να τα διαβούμε.Ναι! Καμιά φορά λακίζω μόνη μου στο σκοτάδι...μα μετά θυμάμαι πως το μονοπάτι είναι το μάθημα...Δεν έχει νόημα να το προσπεράσεις παρά μόνο να το διασχίσεις! 
 Θυμάμαι κάποτε να προχωράμε με την γιαγιά μου σε ένα σκοτεινό δρόμο.Ήμουν παιδί πέντε έξι χρονών. Εκείνο το δρομάκι πάντα το αποφεύγαμε. Ήταν θεοσκότεινο και γεμάτο βατσινιές δεξιά κι αριστερά από το δρόμο. Αγκάθια πελώρια και άγρια τεράστια δέντρα. Ήταν όμως ο πιο γρήγορος δρόμος για το σπίτι. Μόνη μου δεν διανοούμουν να τον περπατήσω, μα αυτή τη φορά παρόλο που ήταν βράδυ είχα την γιαγιά να μου κρατά το χέρι και δεν με ένοιαζε τίποτα. Θυμάμαι πως τραγουδούσα χαρούμενη κοιτάζοντας τις σκιές και ρώτησα την γιαγιά που μου κρατούσε σφιχτά το χέρι. "Γιαγιά εσύ φοβάσαι;" Ναι μου απάντησε, "Φοβάμαι πολύ". Θυμάμαι το τεράστιο ξάφνιασμα. Δεν μπορούσα να διανοηθώ πως ένας μεγάλος μπορεί να φοβάται και μετά από το πρώτο σοκ το δεύτερο...πως είναι δυνατόν να φοβάται και να διαλέγει να περάσει από αυτό το δρόμο κι όχι από κάποιον άλλο...και το τρίτο σοκ...πως είναι δυνατόν να φοβάται ενώ είμαι εγώ μαζί της. Την ρώτησα "Αφού φοβάσαι γιατί ήρθαμε από δω" και μου απάντησε. "Γιατί είσαι εσύ μαζί μου."
Ήταν η πρώτη φορά που συνειδητοποίησα τρία σημαντικά πράγματα ταυτόχρονα και τα τρία αφορούσαν το φόβο.
Κι οι μεγάλοι φοβούνται. Μπορεί να τολμήσεις κάτι παρόλο που το φοβάσαι. Τέλος υπάρχει κι αυτό η συνειδητοποίηση δηλαδή, πως το να κάνεις κάτι που φοβάσαι με κάποιον πιο δυνατό από εσένα, σε απαλλάσσει από τον φόβο.Μα το να κάνεις κάτι που σε τρομάζει παρέα με κάποιον πιο αδύναμο από εσένα που όμως αγαπάς, σε κάνει πιο γενναίο!

Τώρα που είμαι μεγάλη και εξακολουθώ να φοβάμαι, εξακολουθώ να τα βάζω με τον φόβο μου και ξέρω πως  δυστυχώς, δεν υπάρχουν πια για εμένα άνθρωποι που θα μου πάρουν το φόβο μακριά, μα υπάρχουν άνθρωποι που θα με κάνουν να νιώσω πιο γενναία! Αυτό δημιουργεί μια θλίψη, γιατί είναι τόσο υπέροχο το συναίσθημα να αφήνεσαι και κάποιος άλλος να κουβαλά όλους τους φόβους σου. Κάποιος μεγάλος και σοφός και δυνατός....Μα πια εγώ είμαι η μεγάλη και δυνατή όχι ακόμη τόσο σοφή και συνεχίζω να διασχίζω σκοτεινά τρομακτικά μονοπάτια γιατί ξέρω νιώθω κι ελπίζω πως θα με βγάλουν στο φως...Και στα δύσκολα, κρατώ χεράκια εύθραυστα μα μαγικά που κουβαλούν μέσα τους τη δύναμη του κόσμου!

Έτσι όταν τις προάλλες σκεπτόμενη όλα αυτά τα ζοφερά και το πάλι από την αρχή, το πρόσωπο μου είχε σκοτεινιάσει κι εκεί σε μια ημέρα αξέχαστα δύσκολη, ήρθε δίπλα μου και μου ακούμπησε με το μαγικό χεράκι του το πρόσωπο...και πέρασε!
Πάλι από την αρχή λοιπόν.Στην ουρά. Εκεί στην αγωνία να φτάσεις κι όλα να πάνε καλά, σαν φτάσεις... Εκεί στην αρχή ενός σκοτεινού μονοπατιού που το έχεις διασχίσει ένας Θεός ξέρει πόσες φορές, κάθε φορά με το ίδιο τρομερό καρδιοχτύπι...Μα αυτή τη φορά η διαφορά είναι εκείνο το μικρό χεράκι που το κρατώ και με κρατάει πίσω...και μου θυμίζει...
Εκείνο το σκοτεινό μονοπάτι αγαπημένοι το θυμάστε...Το δικό σας σκοτεινό μονοπάτι. Διασχίστε το. Να πάει να γαμηθεί! Διασχίστε το τι διάολο μπορεί να συμβεί; Τι πιο τρομακτικό; Τι πιο δύσκολο; Τι πιο σκληρό; Τι επιλογή έχετε; Αν η απάντηση είναι καμία...τότε μην το αρνηθείτε, μην το φοβηθείτε παραπάνω από όσο του αξίζει.

Wood and Stones by Lts
Πόσες ακόμη φορές μπορεί να χρειαστεί να το περάσετε πέντε δέκα, εκατό...Να το περάστε. Κι ότι γίνει! Ότι γίνει φίλε...Εδώ θα είμαστε μαζί, να διασχίζουμε σκοτεινά μονοπάτια και να βγαίνουμε στο φως..παρέα! 
Δεν χρειάζεται να έχεις τίποτε άλλο πέρα από το στομάχι σου που θα χοροπηδάει στο φόβο. Ούτε γενναίος, ούτε θεός. Άνθρωπος, με τους φόβους και τις αδυναμίες του που έχει επιλέξει να μην αποφεύγει τις δοκιμασίες του.  Κλείνω όχι τυχαία, και με την αγαπημένη ιστορία του Bernard στο βιβλίο  μου, No Guts No Glory...my friend. No Guts No Glory!
Αυτό το σύνθημα έγινε σύνθημα ζωής για εμένα...και συνεχίζουμε!

Αυτή την Παρασκευή στις 25 του μήνα θα βρίσκομαι στην Λάρισα όπου το  ΝΗΜΑ Κέντρο Στήριξης για το παιδί και την οικογένεια  για ακόμη μια φορά οργανώνει την παρουσίαση του δεύτερου βιβλίου μου  ο Χάρτινος Κύκνος...θα είναι χαρά μου να σας δω εκεί!


Όμως πριν από αυτό, την Πέμπτη  24 του μήνα στις 20.15 θα είμαι για ακόμη μια φορά στο cafe Biscotto σε ένα workshop με θέμα Invest in You...ή αλλιώς επένδυσε σε εσένα. Έτσι για να πούμε ξανά όλα αυτά τα περί φόβου και γενναιότητας από κοντά. Σε αυτό το link μπορείτε να βρείτε περισσότερα στοιχεία και σε αυτό το τηλέφωνο  2310-253878 μπορείτε να κάνετε κράτηση θέσης.


Καλημέρα αγαπημένοι...πάλι απ' την αρχή! Κουράστηκες; Τότε σκέψου αυτούς που μια τέτοια αρχή δεν τους χαρίστηκε ποτέ...Τι ευλογία αυτή η αρχή.Τι ευκαιρία!!!
                                                                                                           Κατερίνα

Τετάρτη, 16 Ιανουαρίου 2019

Η ζωή κυλά...

Τι ξεκίνημα νέας χρονιάς ήταν αυτό! Πριν καλά καλά καταλάβουμε τι έγινε, ήρθαν τα χιόνια! Και κάθε φορά που έρχονται τα χιόνια, έχουμε τα παιδιά να χοροπηδούν από χαρά κι εμείς να αγωνιούμε για το τι και το πως, ξέροντας πια πως η χώρα μας ανάμεσα στα πολλά που δεν σηκώνει...δεν σηκώνει και τα χιόνια! Κι έτσι λοιπόν μείναμε μια ολόκληρη εβδομάδα αποκλεισμένοι.Τα παιδιά χωρίς σχολείο. Το αμάξι να μετακινείται μόνο με αλυσίδες και να χιονίζει και να σταματά και να βγαίνει ο ήλιος και να ξαναχιονίζει και να έρχεται η παγωνιά να παγώσει το σύμπαν και να περιμένουμε όλοι στωικά πότε θα λιώσουν τα χιόνια.... Ναι είναι θλιβερό όλο αυτό το να μην μπορεί χρόνια τώρα, ο κρατικός μηχανισμός να ανταπεξέλθει σε δύσκολες καιρικές συνθήκες...γιατί ακραίες σίγουρα δεν ήταν. Ήταν απλά δύσκολες.



Από ένα σημείο και μετά όμως το παίρνεις απόφαση,όπως έχω ξαναγράψει δυο χρόνια πριν στην ανάρτηση Η Σιωπή του Χιονιού κι αρχίζεις να απολαμβάνεις και κοιτώντας πίσω ναι υπήρξαν στιγμές υπέροχα, υπέροχα απολαυστικές, με την υπέροχη εκείνη λευκότητα να απλώνεται παντού γύρω! Με την απομόνωση, την σιωπή, το υποχρεωτικό κλείσιμο προς τα μέσα, την απόσυρση που έμοιαζε σχεδόν με αυτή της φύσης. Και βέβαια τα υπέροχα τοπία, τα φανταστικά λευκά πέπλα που γέμισαν μα καθαρότητα το μικρό μας χωριό....
Σαν να πήραμε λοιπόν μια ακόμη παράταση μετά το τέλος των γιορτών και τώρα είμαστε και πάλι εδώ σε νέα ξεκινήματα σε νέα σχέδια, με παλιά δεδομένα που πρέπει όμως να ανατρέψουμε αν θέλουμε κάτι να αλλάξει!

Το σπίτι μας επιτέλους καθαρό από το χάος των δεκάδων γεμάτων με σκόνη Χριστουγεννιάτικων στολιδιών. Καθαρό κι ανάλαφρο όπως θα έπρεπε να είμαστε κι εμείς...μα φευ... Εμείς δεν είμαστε ανάλαφροι είμαστε αγχωμένοι, ήδη κουρασμένοι από την πολλή σκέψη, μπερδεμένοι και θλιμμένοι...Η κατάθλιψη πιάνει ταβάνι αυτή την εποχή!
Ναι πιο θλιμμένοι από ποτέ, είναι οι άνθρωποι αυτή την περίοδο, την μετά Χριστουγεννιάτικη εποχή που ο Χειμώνας καλά κρατεί, όλα είναι ακόμη σκοτεινά από τις μουντές μικρές ημέρες οικονομικά όλοι ανατιναγμένοι και με σκέψεις βαριές όπως κι η διάθεση...
Προς τα που πάμε, που βαδίζουμε, έτσι θα είναι η ζωή μας από Χριστούγεννα σε Πάσχα και Καλοκαίρι αυτοί θα είναι οι σταθμοί.Θα περιμένουμε τα Σαββατοκύριακα να ξεκουραστούμε και να βουλιάξουμε σε καναπέδες ή να τσακίσουμε κοψίδια σε ταβέρνες και να τα πίνουμε σε μπαράκια...αυτό θα είναι: Καμιά ίσως ημερήσια εκδρομή μια στις τόσες, στην καλύτερη κανένα διήμερο τριήμερο ταξιδάκι κάπου αν κολλήσει και καμιά αργία...και μετά τι; Τι γαμώτο;

Ένα κομμάτι μου θα ήθελε να ζει έτσι με αυτή την ωραία απλότητα. Ναι αυτή είναι η ζωή, με την ζόρικη καθημερινότητα και τα χαλαρά Σαββατοκύριακα.Με τα πάνω και τα κάτω. Με την σταθερότητα  και την ρουτίνα που αγαπώ να μισώ. Να μην έχω σχέδια. Να μην έχω  αγωνιώδεις σκέψεις, για την εκπαίδευση των παιδιών, για τις δουλειές, για την επιβίωση, για το αν θα βγει η βδομάδα, ο μήνας, ο χρόνος...Να ζω μια ζωή απλή Ευρωπαϊκή, όπου το κράτος φροντίζει αυτά κι εγώ τα άλλα κι όλα είναι όμορφα μοιρασμένα...

Κι ένα κομμάτι μου θα ήθελα να ζει μια συνεχή περιπέτεια, όπου όλα συνεχώς αλλάζουν, μεταμορφώνονται, μαζί κι εγώ! Αγαπώ τις αλλαγές μα δεν θέλω να τις επιλέγω με βάση την επιβίωση, αλλά με αφετηρία, την ανάγκη μου να εξελιχθώ, να μεγαλώσω, να μάθω, να πάω μπροστά! Είναι αυτό που συζητούσαμε μια μέρα με έναν φίλο...Οι μεγάλοι ποιητές ιδεών είχαν λυμένα τα καθημερινά τους προβλήματα...
Ωστόσο ο μόχθος σε αυτή την μικρή μας χώρα, είναι διπλάσιος ακόμη και για τα πιο απλά. Αυτό μας κουράζει μα ταυτόχρονα, μας ξυπνάει. Έτσι λοιπόν ξύπνια, θέλω να μπω στην νέα χρονιά. Τα σχέδια μου αλλάζουν λίγο λίγο. Κάνω αλλαγές, μικρές απλές, για να μπορώ να τις χωνεύω σαν εκείνους τους τύπους που κάθονται ώρες σε ένα τραπέζι κι απολαμβάνουν κάθε μπουκιά, σε αντίθεση με εκείνους που τρώνε βιαστικά  κι άτσαλα και διαλύουν το σώμα τους βογκώντας παραφουσκωμμένοι για τις επόμενες ώρες. 
Οι αλλαγές πρέπει να είναι υπέροχα αργές, σαν έχουμε το προνόμιο του χρόνου, γιατί υπάρχουν κι οι άλλες που δεν σου αφήνουν περιθώριο και όλα όσα ήταν αδύνατο να γίνουν για μήνες ή ακόμη χρόνια, γίνονται στο λεπτό!Είναι βίαιο αυτό και χαίρομαι σαν έχω χρόνο να απολαύσω μια αλλαγή, με σύνεση και ωριμότητα.

Οπότε αυτές οι μέρες είναι μέρες αυτοδιαχείρισης και πλάνων. Το που θα βρίσκομαι σε δέκα χρόνια  και πως...όσο περνάει από το χέρι μου αρχίζω να το δουλεύω από τώρα. Η ζωή είναι εδώ και τρέχει, μα το όραμα, είναι εκεί και περιμένει...κι εγώ δεν θέλω να εγκαταλείψω τίποτε, ούτε τη ζωή, ούτε το όραμα..Μα πάνω από όλα αυτά δεν θα ήθελα ποτέ να εγκαταλείψω εμένα.

Μετά τα χιόνια ήρθαν οι αέρηδες που μας πήραν και μας σήκωσαν και μας άλλαξαν τα φώτα!Όμως κι αυτοί πέρασαν και θα ξανάρθουν και πάλι θα φύγουν όπως όλα σε τούτη τη ζωή. Αρκεί να μαθαίνουμε κάθε φορά αυτό που έχουν να μας διδάξουν ακόμη κι οι αέρηδες...


Μια νέα χρονιά ήδη ξεκίνησε. Πολλά είναι και φέτος στο πρόγραμμα και ο μήνας αρχίζει εντατικά. Άρχισαν τα παλαβά που λέω κι εγώ...Οπότε ανασκουμπωνόμαστε και μπαίνουμε για ακόμη μια φορά με ορμή στην νέα χρονιά!

Καλημέρα αγαπημένοι! Η ζωή κυλά...απλά κι ανακουφιστικά. Εκείνη ξέρει...Καλή δύναμη εκεί έξω!