Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2026

Το αντίδοτο στο χρόνο!

Έρχεται τριήμερο ενθουσιασμού και θα γίνω πάλι γραφική μιλώντας για το παρελθόν μας,  καθώς όταν τα παιδιά ήταν μικρά ο ενθουσιασμός ήταν τρελός μιας και περιμέναμε όλοι το τρελό καρναβάλι. Τα παιδιά ντύνονταν, ζούσαμε μέρες χαράς και δημιουργικότητας καθώς κατεβάζαμε τρελές ιδέες για το τι θα ντυθούν και που θα πάνε και μπαίναμε σε πυρετώδης προετοιμασίες! Όταν δε ήμουν μικρή οι Απόκριες με ξετρέλαιναν γιατί άνοιγα την ντουλάπα της μαμάς και του μπαμπά και φορούσα ότι πιο τρελό και παλιομοδίτικο υπήρχε! Βγαίναμε με τις φίλες έξω ντυμένες φριχτά, γινόμουν όσο πιο αλλόκοτη μπορούσα και περνούσαμε τέλεια!

Θυμάμαι απίθανα πάρτι με φίλους και τρικούβερτα γλέντια σπίτι, με συγγενείς, με παρέες δικές μας ή των παιδιών που πραγματικά τα απολάμβανα! Νομίζω πως το ζήσαμε ως το μεδούλι και ναι, το ευχριστήθηκα.  Γιορτές, καρναβαλάκια, κετελαπόγκα και μπαλνταφάδες που έλεγαν οι μαμάδες μας σε μιαν άλλη εποχή…

Μα τώρα που τα παιδιά μεγάλωσαν επιτέλους μπορώ να τα αφήσω όλα πίσω μου και να βροντοφωνάξω πως μισώ τα καρναβαλιααααααα. Δεν χώνευα ποτέ αυτή τη γιορτή και χαίρομαι που δεν χρειάζεται πια να την γιορτάζω!

Ο πρώτος μαγικός βολβός που κάθε χρόνο ξεμυτίζει τέτοια εποχή στον κήπο μας 
Σιβηριανή Σκίλλα

Οπότε αυτό το τριήμερο που πλησιάζει  έχω σχέδια ενθουσιώδη, να κρυφτώ στο σπίτι, να κλαδέψω επιτέλους τις τριανταφυλλιές που όλο το μεταθέτω για αργότερα, να προσπαθήσω να συμμαζέψω την αυλή από όλα τα κλαδιά που έριξε ο αέρας…αυτός ο τρελός βορειοδυτικός άνεμος που τα τελευταία χρόνια μας έχει ξεριζώσει πολλά δέντρα κι έχει σπάσει κορμούς πελώριους. Δεν του το συγχωρώ αυτό του αέρα. Όταν έρχεται διαλύει τα πάντα. Τα τελευταία τρία χρόνια δε, δεν μπορώ να καταλάβω τι έχει συμβεί και δεν αφήνει τίποτε όρθιο. Ο πρόσφατος που κράτησε ένα μόνο εικοσιτετράωρο δυο μέρες πριν έσπασε ένα δέντρο τριανταπέντε χρόνων το οποίο πήγε κι έπεσε πάνω στην πασχαλιά, δώρο της μαμάς μου που είχα φυτέψει δεκαοχτώ χρόνια πριν κι ήταν ένα τεράστιο δέντρο…την τσάκισε! Μου'ρθαν δάκρυα το πρωί που είδα την καταστροφή! «Γιατί μου το έκανες αυτό; Γιατί την Πασχαλιά της μαμάς μου; Την πρόσεχα σαν τα μάτια μου…» Έτσι είναι η ζωή κι η φύση δεν σου απαντά, μόνο σου μαθαίνει...

Το τριήμερο λοιπόν θα την φροντίσω την τσακισμένη Πασχαλιά, θα την κλαδέψω μήπως κι αντέξει και ζήσει… κι ανθίσει και φέτος! Το να έχεις κήπο είναι υπέροχο μα και δύσκολο κι επίπονο πολύ! Ιδίως όταν βιώνεις τέτοιες καταστροφές… Μα με κάποιο τρόπο έχω μάθει να εμπιστεύομαι τη φύση…εκείνη κάνει τα μαγικά της κι ανακυκλώνει ενέργειες δέντρων και λουλουδιών και βέβαια εξελίσσεται συνεχώς με έναν υπέροχο, βαθιά εκπαιδευτικό τρόπο.

Οπότε αυτό το τριήμερο ο κήπος θα έχει την φροντίδα του. Ξεχορτάριασμα, φύτεμα των νέων σπόρων, λίπασμα. Ήρεμα καφεδάκια παρέα με τα ζωντανά μας, απόλυτη ησυχία στο σπίτι, μουσικές και ωραίες γεύσεις. Βόλτες με τα σκυλιά, κι αν έχει καλό καιρό ίσως να αράξουμε στην παραλία, να βλέπουμε το πέταγμα των χαρταετών …και να θυμόμαστε τα μικρά μας θαύματα,  αναπολώντας πότε πρωτοντύθηκαν εκείνο και ποια χρονιά φόρεσαν το άλλο και θα δακρύζουμε συγκινημένοι!

Μέρες Χαράς!

Αναρωτιέμαι αν όλο αυτό με γεμίζει ή με θλίβει. Αν όλο αυτό είναι μοναξιά ή επιλογή. Όταν τα παιδιά ήταν στο σπίτι όλες οι γιορτινές μέρες ήταν μέρες ζωντάνιας. Φωνές, φίλοι, ένα σπίτι ανάστατο, το πρωί μας ξυπνούσε το nickelodeon και τα βρίσκαμε να ξαπλώνουν κουλουριασμένα στους καναπέδες και να απολαμβάνουν τα ήρεμα πρωινά στο σπίτι δίχως το τρέξιμο του σχολείου και μετά ξεκινούσαν βόλτες, παρέες, ιδέες, παιχνίδια, χαμός. Ήμασταν συνέχεια υπ 'ατμών. Τώρα οι μέρες είναι ήσυχες μέχρι να ξανάρθουν τα παιδιά σπίτι και να γεμίσουν το σύμπαν με την ενθουσιώδη τους ενέργεια...

Την απολαμβάνω την τωρινή ησυχία αν και μου λείπει κι η μαγική εκείνη ανακατωσούρα, μα δεν ξέρω αν θα την άντεχα τώρα που έχω άλλους ρυθμούς. Τώρα μαζευόμαστε με τα φιλαράκια ή τους συγγενείς και παριστάνουμε τα γερόντια…κι έχει μια πλάκα κι αυτό. Ίσως γιατί  ξέρουμε πως δεν είμαστε γερόντια, ίσως γιατί έχουμε ο ένας τον άλλο και μπορούμε να βρούμε χαρά στην παρέα μας και στις μαζώξεις μας μαζί τους. Τελικά οι φίλοι της νεανικής μας ηλικίας είναι η επένδυση των χρόνων της ωριμότητας μας. Τι πολύτιμο όλο αυτό και χαίρομαι τόσο πολύ που επενδύσαμε σε αυτές τις σχέσεις, σε αυτούς τους ανθρώπους, με τους οποίους κοιταζόμαστε στα μάτια και συνεννοούμαστε, γιατί μας δένουν τόσα!

Όμως αυτό το τριήμερο, νομίζω πως θα το αφιερώσω στα ζωντανά μας που βλέπουμε τόσο λίγο, στα ταλαιπωρημένα από το Χειμώνα δέντρα και λουλούδια μας, στην τσαπατσουλημένη αυλή μας! Δουλειά δηλαδή πάλι, μα…με άλλο τρόπο.

Όχι δεν με στενοχωρεί που όλα αλλάζουν. Ίσως γιατί ότι πέρασε το έζησα, πριν φύγει. Ανοιγοκλείνω θαρρείς τα μάτια και σαν να πέρασε μια στιγμή μα πέρασαν χρόνια. Διάβασα πρόσφατα μια μελέτη που έλεγε πως μεγαλώνοντας μας φαίνεται πως τα χρόνια κυλούν πολύ πιο γρηγορά. Όταν ήμασταν παιδιά οι μέρες φάνταζαν τεράστιες, ο χρόνος κυλούσε αργά, βαριόμασταν…ενώ τώρα δεν προλαβαίνουμε ούτε να σκεφτούμε κι η μέρα απλά κύλησε, χάθηκε! Αυτό λοιπόν το φαινόμενο έχει να κάνει με την λειτουργία του εγκεφάλου μας. Ως παιδιά όλα ήταν καινούρια, πράγματα, βιώματα, εμπειρίες, όλα νέα. Ο εγκέφαλος μας μάθαινε κάθε μέρα, κάθε στιγμή κι  όλα όσα έβλεπε ή ερχόταν σε επαφή ήταν πρωτόγνωρα. Όλα λειτουργούσαν στο έπακρο. Μαθαίναμε νέες λέξει, νέες εμπειρίες, νέους ανθρώπους, φανταστείτε πόσο πελώριος ήταν ο άγνωστος κόσμος γύρω μας…Μεγαλώνοντας ο κόσμος γίνεται όλο και πιο γνώριμος. Γνωστοί άνθρωποι, τοπία, καταστάσεις, γεγονότα, βιώματα, συναισθήματα, όλα επαναλαμβανόμενα πια…Η ζωή μπαίνει σε γνώριμο ρυθμό, σε ρουτίνα. Οι νέες εμπειρίες λιγοστεύουν και μειώνονται. Οι έντονες αναμνήσεις γίνονται όλο και λιγότερες, οπότε δημιουργείται μια υποκειμενική αντίληψη του εγκεφάλου μας, πως όλες οι μέρες είναι ίδιες και πως ο χρόνος τρέχει γοργά…

Το αντίδοτο σε αυτό δεν είναι παρά το να ξεκουνήσουμε τον εαυτό μας. Να γνωρίζουμε νέους ανθρώπους, να κάνουμε ταξίδια, να ξεβολευόμαστε, να διαβάζουμε, να κάνουμε νέα χόμπι και δραστηριότητες, να μην σταματήσουμε να εκπαιδεύουμε τον εαυτό μας και να εμπλουτίζουμε την ζωή μας με νέες εμπειρίες! Κι ο χρόνος θα αρχίσει και πάλι να κυλά πιο αργά…

Το αντίδοτο λοιπόν  στον χρόνο που χάνεται, δεν είναι παρά η ίδια η ζωή! Η επίγνωση μας πως μέχρι να κλείσουμε τα μάτια μας, μέχρι και την τελευταία στιγμή της ζωής μας ο εγκέφαλος μας μαθαίνει. Παλαιότερα υπήρχε η πεποίθηση ότι οι άνθρωποι μαθαίνουμε όταν είμαστε νέοι και πολλές φορές το χρησιμοποιούσαμε ως την τέλεια δικαιολογία. «Ε! τώρα εγώ σε αυτή την ηλικία, ότι έμαθα έμαθα, τελείωσε τώρα για μας, εσείς οι νέοι να τα μάθετε αυτά που μπορείτε…» κι άλλα τέτοια ανόητα. Ωστόσο οι έρευνες των τελευταίων χρόνων φανέρωσαν πως η νευροπλαστικότητα του εγκεφάλου μας εξελίσσεται και  συνεχίζεται καθόλη την διάρκεια της ζωής μας, μέχρι την τελευταία μας ανάσα!

Ο εγκέφαλος μας λοιπόν διατηρεί την ικανότητα να αναδιοργανώνεται, να δημιουργεί νέες νευρικές συνδέσεις και να προσαρμόζεται σε νέα δεδομένα, άρα να μαθαίνει, να εξελίσσεται, να αλλάζει…ακόμη και ως τα βαθιά του γεράματα. Το ότι δεν μπορείς να μάθεις νέα κόλπα σε ένα γέρικο σκυλί είναι μια βολική απάτη! Καταρρίπτεται λοιπόν κι αυτός ο μύθος και δεν έχουμε παρά να συνεχίζουμε να γεμίζουμε την ζωή μας με ανθρώπους κι εμπειρίες. Συνεχίζουμε να παίρνουμε ρίσκα, να ξεβολευόμαστε, να ξεσκουριάζουμε και να τραβάμε μπροστά γιατί αυτό μας αξίζει!!!

Μα αυτό το τριήμερο, εγώ θα το περάσω με φόρμες στον κήπο μας, με τις γάτες και τα σκυλιά μας, με τραγανή λαγάνα και χαλβά με φιστικί που λατρεύω, με μια κουβερτούλα στα πόδια κι ένα τσαγάκι του βουνού στο χέρι…Αγναντεύοντας τον γεμάτο χαρταετούς ουρανό, και μνημονεύοντας τον λατρεμένο μου παππού που μου έφτιαξε τον πρώτο μου χαρταετό με  φύλλα εφημερίδας χωρίς καλάμια. Έμοιαζε με  ασπρόμαυρο μικρό βέλος με φουντωτή ουρά και το έλεγε καρκατσούλα… Όταν μου έδειξε πως πετάει ήταν σαν να αντίκρυσα ένα θαύμα της αεροναυπηγικής! Τέτοιο ενθουσιασμό!! Έτρεχα θυμάμαι με χαρά κι η καρκατσούλα ανέμιζε πάνω από το κεφάλι μου και ήμουν ευτυχισμένη. Αυτή την ευτυχία αναζητάμε τελικά όλη την υπόλοιπη ζωή μας… Τότε που όλα ήταν καινούρια, άγνωστα και γεμάτα μαγεία! Σαν όλη η ζωή να ‘ταν γεμάτη με θάματα!!!

Εύχομαι καλό τριήμερο, καλά πετάγματα χαρταετών και  να μην ξεχνάμε κάθε μέρα να «τρέφουμε» τον εαυτό μας με κάτι νέο, κάτι άγνωστο, κάτι προκλητικό. Μια νέα εμπειρία που θα επιβραδύνει το χρόνο, την ανία και τη φθορά…Καλημέρα αγαπημένοι! Πάντα με χρωματιστούς χαρταετούς πάνω από τα κεφάλια μας...



Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου 2026

Πιο ψηλά!

Συνήθως τα Σαββατοκύριακα, όταν  έχω  την απόλαυση του χρόνου, απολαμβάνω το αναμμένο τζάκι, τα κεριά και την σιγή του σπιτιού κοιτάζοντας τον γκρίζο βροχερό ουρανό και πίνω το πρωινό μου τσάι με σκέψεις που τριβελίζουν το μυαλό! Σκέψεις που ξεπηδούν στο μυαλό μου σαν μιλώ με ανθρώπους στις ομάδες ή τις ώρες των συναντήσεων. Σκέψεις που δεν είναι δικές μου μα που νιώθω να με αγγίζουν και να με πάνε ένα βήμα πιο μακριά και τις καταγράφω σε μικρά χαρτάκια...γιατί είναι τόσο πολύτιμες που δεν θέλω να τις ξεχάσω!

Οι άνθρωποι  λοιπόν, είμαστε πλάσματα δύσκολα. Εννοώ πως δυσκολεύουμε τη ζωή μας προσπαθώντας να αποφύγουμε όλα αυτά που μας κάνουν τη ζωή ζόρικη. Τα τελευταία χρόνια δε, υπάρχει μια τεράστια ανάγκη όλων να είμαστε καλά, να είναι τα παιδιά μας καλά, να μην πονέσουν, να μην ταλαιπωρηθούν, να μην λυπηθούν, να μην τα στεναχωρήσει κανείς…και βέβαια σε συνέχεια αυτού κι εμείς όσο γίνεται να μην αγχωθούμε, να μην ταλαιπωρηθούμε, να μην λυπηθούμε…Ίσως έχουμε πάρει κι υπερβολική δόση άγχους και θλίψης βέβαια με όοοολα αυτά τα αδιανόητα που συμβαίνουν γύρω μας. Ίσως έχουμε κουραστεί από τον τόσο πόνο που μας περιτριγυρίζει.

Και προσπαθούμε να κάνουμε την ζωή μας καλύτερη, με όποιον τρόπο μπορεί ο καθένας. Βλέποντας ευκολοχώνευτα έργα, ακούγοντας ελαφριά τραγούδια, κάνοντας ανώδυνες συζητήσεις,  διαβάζοντας εύπεπτα ρομάντζα και προπάντων αγνοώντας τις ειδήσεις.

Ταυτόχρονα υπάρχει μια τάση προς την αυτογνωσία, την αυτοφροντίδα, την αυτοδιαχείριση, την διατήρηση του προσωπικού μας ελέγχου. Έτσι συμβαίνει. Όταν κανείς νιώθει πως πολλά γύρω του καταρρέουν, προσπαθεί να κρατήσει τον έλεγχο σε κάτι. Κάτι που να εξαρτάται μόνο από εκείνον. Και διαβάζουμε βιβλία αυτοβελτίωσης, ακούμε podcast για το πως να αποφύγουμε εκείνο ή πως να βελτιώσουμε το άλλο. Πως να γίνουμε καλύτεροι, σύντροφοι, γονείς, φίλοι, πως να εξελίξουμε τον εαυτό μας, πως να εξελιχθούμε ως άνθρωποι… Τι αγώνας αυτή η εξέλιξη, τι προσωπική μάχη. Αυτό το συνεχές ανακάτεμα μέσα μας, που φέρνει τα πάνω κάτω, ανοίγει κλειστές πόρτες, που μπορεί και να ήταν μια χαρά σαν αυτές οι πόρτες ήταν τελικά  κλειστές ή όχι; Δεν ξέρω! Ξέρω πως όποιος ψάχνει βρίσκει κι όποιος βρίσκει αποκτά γνώση κι επίγνωση και ε! ναι τελικά καμιά φορά κι εγώ η ίδια αναρωτιέμαι αν είναι πιο ανακουφιστικό το να μην σκαλίζεις και πολύ, το να αφήνεις και κάποια πράγματα στο σκοτάδι, το να μην παλεύεις τόσο πολύ με προσωπικούς δαίμονες, το να αφήνεις καμιά φορά και τον εαυτό σου στην ησυχία του να νιώσει, χωρίς να είναι σε μια συνεχή εκπαιδευτική κι εξελικτική υποχρεωτική πορεία.

Γίνεται να πάμε μπροστά χωρίς να μοχθήσουμε; Χωρίς να κοπιάσουμε; Χωρίς να πονέσουμε;

Και τελικά  πρέπει σώνει και καλά να πάμε μπροστά; Δεν είμαστε καλά εδώ που βρισκόμαστε; Πότε μπαίνει ένα στοπ σε όλη αυτήν την ατέρμονη εσωτερική αναζήτηση;

Δεν ξέρω! Νομίζω πως όσο μεγαλώνω τόσο μπερδεύομαι κι όσο μπερδεύομαι τόσο γυρνώ στη βάση…κι η βάση μέσα μου δεν είναι παρά η φύση! Εκεί θαρρείς κι υπάρχουν όλες οι απαντήσεις. Ένα ζουζούνι στον ιστό μιας αράχνης. Να σώσεις εκείνο και να πεθάνει η αράχνη; Ποιον να διαλέξεις και γιατί; Μια μαμά γάτα που οριοθετεί τα μικρά της. Γίνεται σκληρή, τα δαγκώνει, τα γρατζουνά. Μια πάπια που εκπαιδεύει τα παπάκια της. Δεν τα βοηθά απλά τους δείχνει τον τρόπο και περιμένει, περιμένει, περιμένει γιατί το κάθε παπί χρειάζεται το χρόνο του. Δεν ανησυχεί μα κι αν ακόμη ανησυχεί δεν γίνεται να παρέμβει! 

Κι ύστερα θυμάμαι την μαγική ιστορία της πεταλούδας που προσπαθούσε και προσπαθούσε και προσπαθούσε για ώρες να βγει από το κουκούλι της κι ενώ είχε βγάλει το ένα της φτερό μοχθούσε να βγάλει και το άλλο, μέχρι που ο άνθρωπος που καθόταν σε ένα παγκάκι και γινόταν μάρτυρας αυτής της της αγωνίας την λυπήθηκε και την βοήθησε ανοίγοντας της το κουκούλι…Και ενώ περίμενε να δει το θαύμα διαπίστωσε πως το φτερό της δεν κατάφερε να ανοίξει σωστά. Έμεινε ατροφικό και τσαλακωμένο και η πεταλούδα που εκείνος λυπήθηκε και βοήθησε να βγει από το κουκούλι της, έμεινε για πάντα ανάπηρη. Μια πεταλούδα που δεν πέταξε ποτέ! Και μια τεράστια διαπίστωση πως αυτός ο αγώνας που εκείνος δεν άντεχε, ήταν η δική της διαδρομή προς την ελευθερία! Η βοήθεια του ήταν η καταστροφή της...

Τι τρομερή ιστορία. Πάντα με συγκινεί βαθιά. Έχω δει ανθρώπους να  διαλύονται με αυτή την διαπίστωση, πως η βοήθεια τους μπορεί να προκάλεσε μια καταστροφή ή πως η βοήθεια που έλαβαν από κάποιον άλλο τους οδήγησε σε ακόμη μεγαλύτερο πόνο! Καμιά φορά αυτός ο πόνος είναι η διαδρομή μας…Η μαγική μας εξελικτική πορεία. Οπότε καμία φορά σκέφτομαι πως όσα σεμινάρια αυτοβελτίωσης κι αν κάνουμε, όσα κι αν μάθουμε, όσα κι αν προσπαθήσουμε να αποφύγουμε λάθη και στραπάτσα…τελικά υπάρχει μια σπουδαία συνειδητοποίηση. Πως σε τούτη τη ζωή ναι, θα κάνουμε λάθη. Σαν γονείς, σαν σύντροφοι, σαν κόρες και σαν γιοί, σαν φίλοι, σαν επαγγελματίες…ναι θα κάνουμε λάθη. Θα απογοητευτούμε. Ναι θα πονέσουμε. Θα διαλυθούμε από τον πόνο, θα πέσουμε στα πατώματα από την θλίψη και θα διαχειριστούμε λάθος την οργή μας. Θα πούμε όοοολα τα λάθος πράγματα σε ανθρώπους που αγαπάμε, θα πάρουμε λάθος διαδρομές και θα φάμε τα μούτρα μας. Θα απογοητεύσουμε τον εαυτό μας και τους άλλους, θα κάνουμε λάθος, λάθος, λάθος…τις πιο λάθος επιλογές που υπάρχουν! Και θα επιβιώσουμε. Ναι θα επιβιώσουμε Κι οι άλλοι θα επιβιώσουν. Κάποιοι θα μας συγχωρέσουν, κάποιοι όχι. Κάποιο θα κατανοήσουν, κάποιοι όχι. Θα απέχουμε πολύ από το τέλειο. Θα είμαστε θνητοί, χωμάτινοι, εύθραυστοι…Θα είμαστε άνθρωποι!

Κι αυτή η συνειδητοποίηση είναι πέρα για πέρα ανακουφιστική. Γιατί δίνουμε στον εαυτό μας το δικαίωμα στο λάθος. Δίνουμε στον εαυτό μας το δικαίωμα στην ατέλεια. Δίνουμε στον εαυτό μας το δικαίωμα στην ευθύνη του να είσαι άνθρωπος. Με αδυναμίες, με κενά, με ελλείψεις. Ω τι υπέροχη στιγμή η στιγμή  αυτής της επιφοίτησης.

Κάθομαι στο παράθυρο και παρατηρώ…Ένα δέντρο που λυγάει στον άνεμο, ένα πουλί που παλεύει για την τροφή του την ώρα που το ίδιο γίνεται τροφή από την γάτα που το παραφυλά…ποιανού η ζωή έχει περισσότερη αξία; Του σκουληκιού, του πουλιού ή της γάτας; Δεν ξέρω. Ξέρω μόνο πως όλα πασχίζουν να ζήσουν. Κι αν εγώ προσπαθήσω να παρέμβω αυθαιρετώ  απέναντι στην φύση κι αν παρέμβω στους ανθρώπους  ίσως τους κλέβω ένα μάθημα ζωής. Έτσι και με τα παιδιά μας. Παίρνω την απόφαση πως όπως κι εγώ έτσι κι εκείνα θα πονέσουν, θα μοχθήσουν, θα παλέψουν …κι όσο κι αν ο πόνος τους, με πονά διπλά, θα πρέπει να τον αντέξω για να μην τους στερήσω τη γνώση της διαδρομής. Την εξέλιξη…να μην τους στερήσω το πολύτιμο μάθημα.

Νομίζω πως η προσπάθεια να μας να αποφύγουμε τις δυσκολίες μας βάζει σε μια θέση δεινή. Η γνώση θεωρώ πως πάντα πρέπει να έχει ως στόχο την αυτοεξέλιξη κι όχι την αποφυγή. Οπότε ας το πάρουμε απόφαση. Θα ιδρώσουμε αγαπημένοι. Θα μοχθήσουμε, θα χτυπηθούμε αλύπητα. Κάθε φορά που θα αποφεύγουμε τον πόνο είναι σαν να αποφεύγουμε τη ζωή και τελικά ποιος ήρθε σε τούτο τον κόσμο και περιμένει να μην ζήσει; Πως μπορείς να ζήσεις αληθινά αν αποφεύγεις συναισθήματα και καταστάσεις που σε δυσκολεύουν;

Είναι σαν να ζεις ως δραπέτης. Σαν να κοιτάς πάντα πίσω από τον ώμο σου, σαν να πας τοίχο τοίχο. Αγωνιώδες. Μοιάζει περισσότερο με καταδίκη παρά με ζωή όλο αυτό. Κοιτάζω τα παιδιά στην παιδική χαρά. Άλλο μπαίνει μέσα με ενθουσιασμό, άλλο με φόβο, άλλο διστάζει να πάει να μιλήσει με τα άλλα παιδάκια, άλλο ορμάει χωρίς  δισταγμό "πως σε λένε, θέλεις να γίνουμε φίλοι;" Άλλο παίρνει φόρα και κατεβαίνει την τσουλήθρα, άλλο φοβάται μην λερωθεί, μην χαλάσει τα ρούχα του, μην ρεζιλευτεί, μην, μην, μην….Εγώ ένα ξέρω. Τα παιδιά πρέπει να γυρίζουν από την παιδική χαρά χορτάτα. Με λερωμένα ρούχα κι αναψοκοκκινισμένα μάγουλα. Με πολλές αναμνήσεις και γεμάτα γρατσουνιές. Με σκισμένα γόνατα και λαμπερά μάτια. Με φίλους που δεν θέλουν να αποχωριστούν, με τους οποίους, μάλωσαν, πάλεψαν, διεκδίκησαν, σπρώχτηκαν, κλωτσώντας μια μπάλα. Όπως ήμασταν όλοι ως παιδιά πριν μπουν στην ζωή μας τα πρέπει…πρέπει να είσαι ευγενικός, πρέπει να προσέχεις, πρέπει να μην λερωθείς, πρέπει να διαβάσεις, πρέπει να πας αγγλικά…κι όχι στην παιδική χαρά! Τέρμα η αλάνα!

Όμως εμείς εκεί, είμασταν ελεύθεροι κι ευτυχισμένοι. Στην παιδική χαρά και στην αλάνα. Εκεί μάθαμε να διεκδικούμε και να κάνουμε σχέσεις. Εκεί μάθαμε ότι ο πόνος από το ματωμένο γόνατο και η χαρά κάνοντας γρήγορο ποδήλατο πάνε μαζί. Μαζί!

Την επόμενη φορά που θα προσπαθήσουμε να κάνουμε πιο εύκολη τη ζωή του παιδιού μας…την επόμενη φορά που θα διαλέξουμε μια διαδρομή αποφυγής…ας το θυμόμαστε αυτό! Όσο κι αν μάθουμε, εξελιχθούμε, αυτό θεραπευτούμε, δεν θα καταφέρουμε να απαλλάξουμε τον εαυτό μας από το να βιώσει όλα τα συναισθήματα που του αναλογούν.

Ένας υπέροχος κόσμος James Norbury

Ας θυμηθούμε λοιπόν πως ήταν τότε στην παιδική χαρά και πάμε να ανταμώσουμε εκείνο το παιδί! Που ο στόχος του  δεν ήταν να μην χτυπήσει πέφτοντας από την κούνια, μα να  πάει πιο ψηλά και πιο ψηλά και πιο ψηλά…τι τρομερή μνήμη αυτό το πιο ψηλά, για εμένα που στα εννιά μου έσπασα το μπροστινό ολοκαίνουριο φρεσκοφυτρωμένο δόντι μου στην παιδική χαρά, σε μια τέτοια στιγμή  παράφορου ενθουσιασμού. Τι δάκρυα, τι πόνος αδιανόητος, τι αγωνία, τι ενοχή, τι θλίψη και τι φόβος για το "πως θα φαίνομαι τώρα", όπως φώναζα κλαίγοντας. Πόσο μου στοίχησε αυτή η απώλεια ιδίως στην εφηβεία. Πόσο με άλλαξε, πόσο με διαμόρφωσε, πόσα μου στέρησε…πόσα μου έμαθε! 
Το ρίσκο έχει κόστος, αλλά μόνο έτσι πας πιο ψηλά...

Καλημέρα αγαπημένοι!  Στο δρόμο για το σπίτι, σταματήστε σε μια παιδική χαρά και θυμηθείτε. Θυμηθείτε πως είναι να μην φοβάσαι….

Κυριακή 1 Φεβρουαρίου 2026

Κυριακές...

Ξημέρωσε μιαν άλλη μέρα. Χθες ηλιόλουστη. Σήμερα υπέροχα μουντή και χειμωνιάτικη!!! Ο Φλεβάρης μπήκε με μια Κυριακή δώρο. Σπίτι, κεριά, βιβλία, τζάκι, καφέδες, ένα απλό Κυριακάτικο τραπέζι, ζεστά ροφήματα παρέα με κέικ καρότου και μαλακοί καναπέδες...
Όλη μου την ζωή, από τότε που άρχισα να θυμάμαι τον εαυτό μου, βασικά από το σχολείο και μετά, όπως κι οι περισσότεροι από εμάς νομίζω, μισούσα τις Κυριακές. Ω Θεέ μου...θυμάμαι πως τα Κυριακάτικα απογεύματα ήταν μια φρίκη. Η μόνη μου χαρά το ότι για κάποια χρόνια νωρίς την Κυριακή έπαιζε στην τηλεόραση το fame, το Galactica, τη βιονική γυναίκα και είχα κάτι να περιμένω...μέχρι να μπει η φριχτή μουσική της αθλητικής Κυριακής που σήμαινε το τέλος του Σαββατοκύριακου. Φρίκη!!! Αργότερα φοιτήτρια και μετά ως εργαζόμενη που ζούσα πια μόνη μου άλλα κι όταν συγκατοικήσαμε με το τρελό μου αγόρι οι Κυριακές απέκτησαν μια απλότητα. Ξεκούραση, βόλτες, φίλοι, ταβέρνες, εκδρομές, καφέδες, σινεμά... Κι όταν έγινα μαμά υποσχέθηκα στον εαυτό μου να μην το χάσουμε όλο αυτό. Οι Κυριακές να
'ναι δικές μας! Κι έγιναν ...
Όταν τα παιδιά μεγάλωσαν δεν έπαυαν να είναι οι μέρες πριν το σχολείο και τη δουλειά, σίγουρα λίγο μουντές και ίσως λίγο καταθλιπτικές μα και πάλι δικές μας.... Τώρα που είμαστε πια μόνοι όλα είναι αλλιώς. Το αύριο είναι απλά μια μέρα κι οι Κυριακές μοιάζουν με εκείνες που ζούσαμε στα νιάτα μας πριν γίνουμε γονείς.




Έτσι και σήμερα που είχα στο πρόγραμμα να κλαδέψω τις τριανταφυλλιές, μα ο καιρός είχε αλλά σχέδια κι απλά αφέθηκα στο ρυθμό μιας ράθυμης αργής Κυριακής, με μια αίσθηση ανακούφισης.


Σκέφτομαι πως κάποια πράγματα περιμένουμε να ωριμάσουν μέσα μας για να τα χαρούμε μα ίσως από την άλλη κάποια πράγματα περιμένουν να ωριμάσουμε, για να μπορέσουμε να τα εκτιμήσουμε! Σαν τις Κυριακές... Καλό Φλεβάρη αγαπημένοι....

Παρασκευή 23 Ιανουαρίου 2026

Το χιονισμένο βουνό!

Βράδυ μετά την δουλειά. Κερί αναμμένο, έξω κρύο και βροχή. Πλημμύρες χάος, άνθρωποι που χάνουν το βιός τους, χιόνια και κακοκαιρία κάπου εκεί μακριά κι εγώ εδώ. Σε ένα θαρρείς παράλληλο σύμπαν. Το κερί, η βροχή, η νύχτα κι η σιωπή του δωματίου. Μόνη. Κάποτε την αποζητούσα αυτή τη μοναξιά. Τότε που το σπίτι γινόταν κομφούζιο με δυο μικρά παιδιά. Τώρα τα παιδιά είναι στις ζωές τους κι εμείς εδώ. Η γενιά του ενδιάμεσα. Ανάμεσα σε παιδιά και γονείς που μεγαλώνουν παράλληλα. Και μεγαλώνουμε κι εμείς. Τώρα αυτή η μοναξιά έχει κάτι το αναπόφευκτο. Πρέπει να μάθω να την διαχειρίζομαι πια γιατί είναι η νέα μου πραγματικότητα. Αυτή η σιωπή κάποτε ήταν ευλογημένο δώρο, τώρα είναι η αλήθεια μου.

Κοιτάζω πίσω παλιές αναρτήσεις και θυμάμαι στιγμές. Βλέπω παλιές φωτογραφίες και σκέφτομαι "αχ τότε είχε γίνει αυτό κι είχα αυτή την αγωνία. Και τότε συνέβαινε αυτό και δεν κοιμόμουν τα βράδια από το άγχος μου. Ωωωω εκείνη την περίοδο ζούσαμε το άλλο και είχα ένα συνεχή φόβο να μου σφίγγει το στομάχι ή τότε είχε γίνει εκείνο και το μυαλό μου είχε κολλήσει στον πανικό και δεν έβγαζα άκρη!"

Πόσες σκέψεις, πόσοι φόβοι Θεέ μου, πόσες αγωνίες….περνούσαμε την ζωή μας μέσα στο άγχος και τελικά τι απέγινε. Πέρασε το ένα, έγινε το άλλο, βρήκαμε λύση για εκείνο, τακτοποιήθηκε κι αυτό, έγινε χάος με το παράλλο και όοοολα τελικά πέρασαν. Και σκέφτομαι πόσοι άνθρωποι καθημερινά νιώθουν τις ίδιες αγωνίες, έχουν τους ίδιους φόβους κι ανησυχούν για πράγματα που μπορεί τελικά να μην γίνουν ποτέ ή ακόμη χειρότερα ανησυχούν σήμερα για ένα αύριο που μπορεί να μην έρθει….

Για σκέψου να χάσεις το σήμερα ανησυχώντας για ένα αύριο που μπορεί να μην σου ανήκει.  Να σου έχει απομείνει μόνο μια μέρα ζωής και να την περάσεις καθηλωμένος από τον φόβο για ένα αύριο που τελικά δεν θα είσαι εδώ για να ζήσεις. Πόσο θλιβερή σκέψη!

Με ανακουφίζει πολύ το να κοιτάζω παλιές φωτογραφίες και να θυμάμαι τα άγχη που είχα τότε. Με γαληνεύει η ιδέα ότι τελικά όλα πέρασαν και τα περισσότερα από τα τότε άγχη μου σήμερα δεν τα θυμάμαι καν. Πόσο πολύπλοκα πλάσματα είμαστε τελικά οι άνθρωποι. Πόσο έχουμε μάθει να δυσκολεύουμε και να μπερδεύουμε την ζωή μας. Πόσο αρνούμαστε να δούμε μακριά χωρίς φόβο.

“The Majestic Splendor of Snow Mountain”

Σκέφτομαι πως το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μου ήδη πέρασε. Ναι είμαι πια μεσήλικάς και βαδίζω ολοταχώς προς την τρίτη ηλικία! Το πιστεύεις; Εγώ όχι. Όλα είναι σαν να έγιναν χθες. Τα μαθητικά χρόνια, οι εκδρομές με φίλους, ο πρώτος μου έρωτας, η γνωριμία μου με το τρελό μου αγόρι, ο γάμος, η γέννηση των αγοριών…μόλις χθες έτσι φαντάζουν όλα. Και φοβάμαι μην γίνω από εκείνες της γραφικές τύπισσες που αρνούνται να αποδεχτούν την  πραγματικότητα και ζουν σε άλλη διάσταση. Και μετά σκέφτομαι πως ο καθένας μπορεί να ζήσει σε όποια διάσταση γουστάρει και  γεμίζει το μυαλό μου όνειρα, γιατί η ψυχή δεν σταματά να θέλει, όπως το μυαλό δεν σταματά να φοβάται!

Μα εγώ θέλω να φροντίσω τις ανάγκες της ψυχής μου και να ζήσω λίγες ακόμη τρέλες….Να τρέξω κι άλλους μαραθώνιους, να πάω κι άλλα ταξίδια, να γράψω κι άλλα βιβλία, να ανέβω κι άλλα βουνά…να αλλάξω για ακόμη μια φορά επαγγελματική ρότα στη ζωή μου, να ρισκάρω με σχέσεις, με αλλαγές, με μαλλιά, με ρούχα, να ζήσω υπερβάσεις, να αγαπήσω κι άλλους  ανθρώπους, να γνωρίσω κι άλλους τόπους, να κάνω ακόμη πιο βαθιά ταξίδια μέσα μου, να ζήσω κι άλλα θαύματα!

Να συνεχίσω να ονειρεύομαι και να ζω παρά τους φόβους που ώρες ώρες αφήνω να με καταπιούν!

Και κάθε φορά που νιώθω τον φόβο να με κυριεύει θυμάμαι την ιστορία του  μικρού Γιάννη….

Ο μικρός Γιάννης λοιπόν πήγαινε κάθε μέρα με τον παππού του στο βουνό για να ταΐσουν το κοπάδι με τα πρόβατα. Ο χειμώνας μπήκε βαρύς και έπεσαν χιόνια πολλά. Εκείνη την ημέρα δυσκολεύτηκαν να περπατήσουν μέσα στο πυκνό χιόνι που είχε σκεπάσει τα πάντα και είχε φορτώσει το βουνό. Όταν έφτασαν στη στάνη  έκαναν την δουλειά τους και ξαφνικά ακούστηκε μια δυνατή φωνή σαν βροντή που ερχόταν πάνω από το βουνό. "Να πέσω τώρα;"

Ο Γιάννης τρομοκρατήθηκε γιατί δεν μπορούσε να καταλάβει από που ερχόταν αυτή η φωνή, γύρισε τρομαγμένος κοίταξε τον παππού του και τον είδε να κοιτά ήρεμος προς το βουνό και να απαντά. "Περίμενε ακόμα δεν έχεις καμία δουλειά να πέσεις." Ο Γιάννης κατάπιε την γλώσσα του, ο φόβος τον παρέλυσε και δεν ρώτησε τίποτα.

Την επόμενη μέρα έγινε πάλι το ίδιο το χιόνι ήταν πάλι πυκνό και αφού τάισαν τα πρόβατα η τρομερή βροντή ακούστηκε και σείστηκε το βουνό. "Να πέσω τώρα δεν αντέχω άλλο. Να πέσω;"…Και αμέσως μετά ο Γιάννης άκουσε  τρομοκρατημένος τον παππού του να απαντά, "Δεν έχεις ανάγκη, αντέχεις ακόμα" και πάλι ο Γιάννης δεν ρώτησε από που ερχόταν αυτή η φωνή. Κάθε μέρα γινόταν το ίδιο η βροντή έλεγε πως δεν αντέχει και πως ήθελε να πέσει ο παππούς χαμογελώντας ήρεμα απαντούσε πως αντέχει κι άλλο κι ο φόβος του Γιάννη μεγάλωνε και γινόταν γιγάντιος μέχρι που κάποια φορά ακούγοντας την βροντή πανικοβλήθηκε τόσο πολύ που γύρισε την πλάτη κι άρχισε να τρέχει με όλη του την δύναμη. Ο παππούς του φώναξε να σταματήσει μα ο Γιάννης δεν άκουσε και συνέχισε να τρέχει σαν να τον κυνηγούσε ο μεγαλύτερος του τρόμος και τότε, από τα ποδοβολητά του δημιουργήθηκε μια τεράστια χιονοστιβάδα που κύλισε με ορμή από το βουνό και τους σκέπασε όλους…τον Γιάννη, τον παππού και τα πρόβατα…κι έτσι τέλειωσε η ιστορία τους!

Την πρωτάκουσα πριν πολλά χρόνια αυτή την ιστορία. Δεν θυμάμαι από ποιόν ή που…μα θυμάμαι πως επειδή  για χρόνια πολλά ζούσα παραλυμένη από το φόβο, την ένιωσα ως το μεδούλι μου. Ήξερα τι εννοεί. Το είχα νιώσει. Μου είχε συμβεί, να γυρίσω την πλάτη μου σε φόβους, να το βάλω στα πόδια κι εκείνοι να με πλακώσουν και να με καταπιούν!  Η ιστορία του Γιάννη ήταν και δική μου!

Από τότε πολλές φορές η ιστορία αυτή έγινε θεραπευτικό εργαλείο. Την έχουμε δουλέψει σε ομάδες, σε συναντήσεις, έχουμε μπει στους φόβους του Γιάννη, του Κώστα, της Ελένης, της Σοφίας και δεκάδων άλλων ανθρώπων κι έχουμε ταυτιστεί μαζί του ξανά και ξανά! Ο φόβος σε παραλύει. Ο φόβος σε κάνει μικρό. Ο φόβος σε παγιδεύει και μόλις του γυρίσεις την πλάτη σε πλακώνει…Η σοφία του παππού είναι το μεγάλο κλειδί! Να μάθεις να ακούς τον φόβο δίχως φόβο…ακούγεται οξύμωρο, μα είναι σπουδαίο.

Το μεγάλο μυστικό είναι τελικά πάντα η πιο απλή διαπίστωση! Εμπιστοσύνη στην εσωτερική μας σοφία. Επίγνωση και αυτογνωσία. Να γνωρίσουμε λοιπόν τις δυνατότητες μας, να ξέρουμε τις αντοχές μας, να ακούμε τις φωνές των φόβων μας χωρίς πανικό όχι γιατί δεν υπάρχει κίνδυνος, αλλά γιατί έχουμε γνώση των ορίων μας κι εμπιστοσύνη στον εαυτό μας.

Στην ενασχόληση μου όλα αυτά τα χρόνια με τον άνθρωπο και τα συναισθήματα έμαθα πως δεν γίνεται να δημιουργείς έναν συναίσθημα και να μην μπορείς να το οριοθετήσεις! Τα συναισθήματα μας δεν είναι μεγαλύτερα από εμάς κι  ότι ξεκινά από εμάς, σταματά από εμάς. Όταν είμαστε η αρχή μπορούμε να είμαστε και το τέλος!

Καλημέρα αγαπημένοι! Ακόμη μια χρονιά που ξεκινάμε μαζί… κι εύχομαι από φέτος, κάθε φορά που μας κατακλύζουν οι αγωνίες και τα άγχη μας, να θυμόμαστε την ιστορία του Γιάννη για να μην γυρνάμε την πλάτη στους φόβους μας μα να κοιτάμε μακριά το χιονισμένο βουνό και να του απαντάμε χαμογελώντας, πως αντέχει ακόμα…

…για εμένα μπήκε η Παρασκευή τα ξημερώματα, με ένα κερί αναμμένο, βραδινή βροχή και γραπτό μοίρασμα μαζί σας. Αυτό κι αν είναι ευτυχία!