Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2026

Το αντίδοτο στο χρόνο!

Έρχεται τριήμερο ενθουσιασμού και θα γίνω πάλι γραφική μιλώντας για το παρελθόν μας,  καθώς όταν τα παιδιά ήταν μικρά ο ενθουσιασμός ήταν τρελός μιας και περιμέναμε όλοι το τρελό καρναβάλι. Τα παιδιά ντύνονταν, ζούσαμε μέρες χαράς και δημιουργικότητας καθώς κατεβάζαμε τρελές ιδέες για το τι θα ντυθούν και που θα πάνε και μπαίναμε σε πυρετώδης προετοιμασίες! Όταν δε ήμουν μικρή οι Απόκριες με ξετρέλαιναν γιατί άνοιγα την ντουλάπα της μαμάς και του μπαμπά και φορούσα ότι πιο τρελό και παλιομοδίτικο υπήρχε! Βγαίναμε με τις φίλες έξω ντυμένες φριχτά, γινόμουν όσο πιο αλλόκοτη μπορούσα και περνούσαμε τέλεια!

Θυμάμαι απίθανα πάρτι με φίλους και τρικούβερτα γλέντια σπίτι, με συγγενείς, με παρέες δικές μας ή των παιδιών που πραγματικά τα απολάμβανα! Νομίζω πως το ζήσαμε ως το μεδούλι και ναι, το ευχριστήθηκα.  Γιορτές, καρναβαλάκια, κετελαπόγκα και μπαλνταφάδες που έλεγαν οι μαμάδες μας σε μιαν άλλη εποχή…

Μα τώρα που τα παιδιά μεγάλωσαν επιτέλους μπορώ να τα αφήσω όλα πίσω μου και να βροντοφωνάξω πως μισώ τα καρναβαλιααααααα. Δεν χώνευα ποτέ αυτή τη γιορτή και χαίρομαι που δεν χρειάζεται πια να την γιορτάζω!

Ο πρώτος μαγικός βολβός που κάθε χρόνο ξεμυτίζει τέτοια εποχή στον κήπο μας 
Σιβηριανή Σκίλλα

Οπότε αυτό το τριήμερο που πλησιάζει  έχω σχέδια ενθουσιώδη, να κρυφτώ στο σπίτι, να κλαδέψω επιτέλους τις τριανταφυλλιές που όλο το μεταθέτω για αργότερα, να προσπαθήσω να συμμαζέψω την αυλή από όλα τα κλαδιά που έριξε ο αέρας…αυτός ο τρελός βορειοδυτικός άνεμος που τα τελευταία χρόνια μας έχει ξεριζώσει πολλά δέντρα κι έχει σπάσει κορμούς πελώριους. Δεν του το συγχωρώ αυτό του αέρα. Όταν έρχεται διαλύει τα πάντα. Τα τελευταία τρία χρόνια δε, δεν μπορώ να καταλάβω τι έχει συμβεί και δεν αφήνει τίποτε όρθιο. Ο πρόσφατος που κράτησε ένα μόνο εικοσιτετράωρο δυο μέρες πριν έσπασε ένα δέντρο τριανταπέντε χρόνων το οποίο πήγε κι έπεσε πάνω στην πασχαλιά, δώρο της μαμάς μου που είχα φυτέψει δεκαοχτώ χρόνια πριν κι ήταν ένα τεράστιο δέντρο…την τσάκισε! Μου'ρθαν δάκρυα το πρωί που είδα την καταστροφή! «Γιατί μου το έκανες αυτό; Γιατί την Πασχαλιά της μαμάς μου; Την πρόσεχα σαν τα μάτια μου…» Έτσι είναι η ζωή κι η φύση δεν σου απαντά, μόνο σου μαθαίνει...

Το τριήμερο λοιπόν θα την φροντίσω την τσακισμένη Πασχαλιά, θα την κλαδέψω μήπως κι αντέξει και ζήσει… κι ανθίσει και φέτος! Το να έχεις κήπο είναι υπέροχο μα και δύσκολο κι επίπονο πολύ! Ιδίως όταν βιώνεις τέτοιες καταστροφές… Μα με κάποιο τρόπο έχω μάθει να εμπιστεύομαι τη φύση…εκείνη κάνει τα μαγικά της κι ανακυκλώνει ενέργειες δέντρων και λουλουδιών και βέβαια εξελίσσεται συνεχώς με έναν υπέροχο, βαθιά εκπαιδευτικό τρόπο.

Οπότε αυτό το τριήμερο ο κήπος θα έχει την φροντίδα του. Ξεχορτάριασμα, φύτεμα των νέων σπόρων, λίπασμα. Ήρεμα καφεδάκια παρέα με τα ζωντανά μας, απόλυτη ησυχία στο σπίτι, μουσικές και ωραίες γεύσεις. Βόλτες με τα σκυλιά, κι αν έχει καλό καιρό ίσως να αράξουμε στην παραλία, να βλέπουμε το πέταγμα των χαρταετών …και να θυμόμαστε τα μικρά μας θαύματα,  αναπολώντας πότε πρωτοντύθηκαν εκείνο και ποια χρονιά φόρεσαν το άλλο και θα δακρύζουμε συγκινημένοι!

Μέρες Χαράς!

Αναρωτιέμαι αν όλο αυτό με γεμίζει ή με θλίβει. Αν όλο αυτό είναι μοναξιά ή επιλογή. Όταν τα παιδιά ήταν στο σπίτι όλες οι γιορτινές μέρες ήταν μέρες ζωντάνιας. Φωνές, φίλοι, ένα σπίτι ανάστατο, το πρωί μας ξυπνούσε το nickelodeon και τα βρίσκαμε να ξαπλώνουν κουλουριασμένα στους καναπέδες και να απολαμβάνουν τα ήρεμα πρωινά στο σπίτι δίχως το τρέξιμο του σχολείου και μετά ξεκινούσαν βόλτες, παρέες, ιδέες, παιχνίδια, χαμός. Ήμασταν συνέχεια υπ 'ατμών. Τώρα οι μέρες είναι ήσυχες μέχρι να ξανάρθουν τα παιδιά σπίτι και να γεμίσουν το σύμπαν με την ενθουσιώδη τους ενέργεια...

Την απολαμβάνω την τωρινή ησυχία αν και μου λείπει κι η μαγική εκείνη ανακατωσούρα, μα δεν ξέρω αν θα την άντεχα τώρα που έχω άλλους ρυθμούς. Τώρα μαζευόμαστε με τα φιλαράκια ή τους συγγενείς και παριστάνουμε τα γερόντια…κι έχει μια πλάκα κι αυτό. Ίσως γιατί  ξέρουμε πως δεν είμαστε γερόντια, ίσως γιατί έχουμε ο ένας τον άλλο και μπορούμε να βρούμε χαρά στην παρέα μας και στις μαζώξεις μας μαζί τους. Τελικά οι φίλοι της νεανικής μας ηλικίας είναι η επένδυση των χρόνων της ωριμότητας μας. Τι πολύτιμο όλο αυτό και χαίρομαι τόσο πολύ που επενδύσαμε σε αυτές τις σχέσεις, σε αυτούς τους ανθρώπους, με τους οποίους κοιταζόμαστε στα μάτια και συνεννοούμαστε, γιατί μας δένουν τόσα!

Όμως αυτό το τριήμερο, νομίζω πως θα το αφιερώσω στα ζωντανά μας που βλέπουμε τόσο λίγο, στα ταλαιπωρημένα από το Χειμώνα δέντρα και λουλούδια μας, στην τσαπατσουλημένη αυλή μας! Δουλειά δηλαδή πάλι, μα…με άλλο τρόπο.

Όχι δεν με στενοχωρεί που όλα αλλάζουν. Ίσως γιατί ότι πέρασε το έζησα, πριν φύγει. Ανοιγοκλείνω θαρρείς τα μάτια και σαν να πέρασε μια στιγμή μα πέρασαν χρόνια. Διάβασα πρόσφατα μια μελέτη που έλεγε πως μεγαλώνοντας μας φαίνεται πως τα χρόνια κυλούν πολύ πιο γρηγορά. Όταν ήμασταν παιδιά οι μέρες φάνταζαν τεράστιες, ο χρόνος κυλούσε αργά, βαριόμασταν…ενώ τώρα δεν προλαβαίνουμε ούτε να σκεφτούμε κι η μέρα απλά κύλησε, χάθηκε! Αυτό λοιπόν το φαινόμενο έχει να κάνει με την λειτουργία του εγκεφάλου μας. Ως παιδιά όλα ήταν καινούρια, πράγματα, βιώματα, εμπειρίες, όλα νέα. Ο εγκέφαλος μας μάθαινε κάθε μέρα, κάθε στιγμή κι  όλα όσα έβλεπε ή ερχόταν σε επαφή ήταν πρωτόγνωρα. Όλα λειτουργούσαν στο έπακρο. Μαθαίναμε νέες λέξει, νέες εμπειρίες, νέους ανθρώπους, φανταστείτε πόσο πελώριος ήταν ο άγνωστος κόσμος γύρω μας…Μεγαλώνοντας ο κόσμος γίνεται όλο και πιο γνώριμος. Γνωστοί άνθρωποι, τοπία, καταστάσεις, γεγονότα, βιώματα, συναισθήματα, όλα επαναλαμβανόμενα πια…Η ζωή μπαίνει σε γνώριμο ρυθμό, σε ρουτίνα. Οι νέες εμπειρίες λιγοστεύουν και μειώνονται. Οι έντονες αναμνήσεις γίνονται όλο και λιγότερες, οπότε δημιουργείται μια υποκειμενική αντίληψη του εγκεφάλου μας, πως όλες οι μέρες είναι ίδιες και πως ο χρόνος τρέχει γοργά…

Το αντίδοτο σε αυτό δεν είναι παρά το να ξεκουνήσουμε τον εαυτό μας. Να γνωρίζουμε νέους ανθρώπους, να κάνουμε ταξίδια, να ξεβολευόμαστε, να διαβάζουμε, να κάνουμε νέα χόμπι και δραστηριότητες, να μην σταματήσουμε να εκπαιδεύουμε τον εαυτό μας και να εμπλουτίζουμε την ζωή μας με νέες εμπειρίες! Κι ο χρόνος θα αρχίσει και πάλι να κυλά πιο αργά…

Το αντίδοτο λοιπόν  στον χρόνο που χάνεται, δεν είναι παρά η ίδια η ζωή! Η επίγνωση μας πως μέχρι να κλείσουμε τα μάτια μας, μέχρι και την τελευταία στιγμή της ζωής μας ο εγκέφαλος μας μαθαίνει. Παλαιότερα υπήρχε η πεποίθηση ότι οι άνθρωποι μαθαίνουμε όταν είμαστε νέοι και πολλές φορές το χρησιμοποιούσαμε ως την τέλεια δικαιολογία. «Ε! τώρα εγώ σε αυτή την ηλικία, ότι έμαθα έμαθα, τελείωσε τώρα για μας, εσείς οι νέοι να τα μάθετε αυτά που μπορείτε…» κι άλλα τέτοια ανόητα. Ωστόσο οι έρευνες των τελευταίων χρόνων φανέρωσαν πως η νευροπλαστικότητα του εγκεφάλου μας εξελίσσεται και  συνεχίζεται καθόλη την διάρκεια της ζωής μας, μέχρι την τελευταία μας ανάσα!

Ο εγκέφαλος μας λοιπόν διατηρεί την ικανότητα να αναδιοργανώνεται, να δημιουργεί νέες νευρικές συνδέσεις και να προσαρμόζεται σε νέα δεδομένα, άρα να μαθαίνει, να εξελίσσεται, να αλλάζει…ακόμη και ως τα βαθιά του γεράματα. Το ότι δεν μπορείς να μάθεις νέα κόλπα σε ένα γέρικο σκυλί είναι μια βολική απάτη! Καταρρίπτεται λοιπόν κι αυτός ο μύθος και δεν έχουμε παρά να συνεχίζουμε να γεμίζουμε την ζωή μας με ανθρώπους κι εμπειρίες. Συνεχίζουμε να παίρνουμε ρίσκα, να ξεβολευόμαστε, να ξεσκουριάζουμε και να τραβάμε μπροστά γιατί αυτό μας αξίζει!!!

Μα αυτό το τριήμερο, εγώ θα το περάσω με φόρμες στον κήπο μας, με τις γάτες και τα σκυλιά μας, με τραγανή λαγάνα και χαλβά με φιστικί που λατρεύω, με μια κουβερτούλα στα πόδια κι ένα τσαγάκι του βουνού στο χέρι…Αγναντεύοντας τον γεμάτο χαρταετούς ουρανό, και μνημονεύοντας τον λατρεμένο μου παππού που μου έφτιαξε τον πρώτο μου χαρταετό με  φύλλα εφημερίδας χωρίς καλάμια. Έμοιαζε με  ασπρόμαυρο μικρό βέλος με φουντωτή ουρά και το έλεγε καρκατσούλα… Όταν μου έδειξε πως πετάει ήταν σαν να αντίκρυσα ένα θαύμα της αεροναυπηγικής! Τέτοιο ενθουσιασμό!! Έτρεχα θυμάμαι με χαρά κι η καρκατσούλα ανέμιζε πάνω από το κεφάλι μου και ήμουν ευτυχισμένη. Αυτή την ευτυχία αναζητάμε τελικά όλη την υπόλοιπη ζωή μας… Τότε που όλα ήταν καινούρια, άγνωστα και γεμάτα μαγεία! Σαν όλη η ζωή να ‘ταν γεμάτη με θάματα!!!

Εύχομαι καλό τριήμερο, καλά πετάγματα χαρταετών και  να μην ξεχνάμε κάθε μέρα να «τρέφουμε» τον εαυτό μας με κάτι νέο, κάτι άγνωστο, κάτι προκλητικό. Μια νέα εμπειρία που θα επιβραδύνει το χρόνο, την ανία και τη φθορά…Καλημέρα αγαπημένοι! Πάντα με χρωματιστούς χαρταετούς πάνω από τα κεφάλια μας...



Παρασκευή 6 Φεβρουαρίου 2026

Πιο ψηλά!

Συνήθως τα Σαββατοκύριακα, όταν  έχω  την απόλαυση του χρόνου, απολαμβάνω το αναμμένο τζάκι, τα κεριά και την σιγή του σπιτιού κοιτάζοντας τον γκρίζο βροχερό ουρανό και πίνω το πρωινό μου τσάι με σκέψεις που τριβελίζουν το μυαλό! Σκέψεις που ξεπηδούν στο μυαλό μου σαν μιλώ με ανθρώπους στις ομάδες ή τις ώρες των συναντήσεων. Σκέψεις που δεν είναι δικές μου μα που νιώθω να με αγγίζουν και να με πάνε ένα βήμα πιο μακριά και τις καταγράφω σε μικρά χαρτάκια...γιατί είναι τόσο πολύτιμες που δεν θέλω να τις ξεχάσω!

Οι άνθρωποι  λοιπόν, είμαστε πλάσματα δύσκολα. Εννοώ πως δυσκολεύουμε τη ζωή μας προσπαθώντας να αποφύγουμε όλα αυτά που μας κάνουν τη ζωή ζόρικη. Τα τελευταία χρόνια δε, υπάρχει μια τεράστια ανάγκη όλων να είμαστε καλά, να είναι τα παιδιά μας καλά, να μην πονέσουν, να μην ταλαιπωρηθούν, να μην λυπηθούν, να μην τα στεναχωρήσει κανείς…και βέβαια σε συνέχεια αυτού κι εμείς όσο γίνεται να μην αγχωθούμε, να μην ταλαιπωρηθούμε, να μην λυπηθούμε…Ίσως έχουμε πάρει κι υπερβολική δόση άγχους και θλίψης βέβαια με όοοολα αυτά τα αδιανόητα που συμβαίνουν γύρω μας. Ίσως έχουμε κουραστεί από τον τόσο πόνο που μας περιτριγυρίζει.

Και προσπαθούμε να κάνουμε την ζωή μας καλύτερη, με όποιον τρόπο μπορεί ο καθένας. Βλέποντας ευκολοχώνευτα έργα, ακούγοντας ελαφριά τραγούδια, κάνοντας ανώδυνες συζητήσεις,  διαβάζοντας εύπεπτα ρομάντζα και προπάντων αγνοώντας τις ειδήσεις.

Ταυτόχρονα υπάρχει μια τάση προς την αυτογνωσία, την αυτοφροντίδα, την αυτοδιαχείριση, την διατήρηση του προσωπικού μας ελέγχου. Έτσι συμβαίνει. Όταν κανείς νιώθει πως πολλά γύρω του καταρρέουν, προσπαθεί να κρατήσει τον έλεγχο σε κάτι. Κάτι που να εξαρτάται μόνο από εκείνον. Και διαβάζουμε βιβλία αυτοβελτίωσης, ακούμε podcast για το πως να αποφύγουμε εκείνο ή πως να βελτιώσουμε το άλλο. Πως να γίνουμε καλύτεροι, σύντροφοι, γονείς, φίλοι, πως να εξελίξουμε τον εαυτό μας, πως να εξελιχθούμε ως άνθρωποι… Τι αγώνας αυτή η εξέλιξη, τι προσωπική μάχη. Αυτό το συνεχές ανακάτεμα μέσα μας, που φέρνει τα πάνω κάτω, ανοίγει κλειστές πόρτες, που μπορεί και να ήταν μια χαρά σαν αυτές οι πόρτες ήταν τελικά  κλειστές ή όχι; Δεν ξέρω! Ξέρω πως όποιος ψάχνει βρίσκει κι όποιος βρίσκει αποκτά γνώση κι επίγνωση και ε! ναι τελικά καμιά φορά κι εγώ η ίδια αναρωτιέμαι αν είναι πιο ανακουφιστικό το να μην σκαλίζεις και πολύ, το να αφήνεις και κάποια πράγματα στο σκοτάδι, το να μην παλεύεις τόσο πολύ με προσωπικούς δαίμονες, το να αφήνεις καμιά φορά και τον εαυτό σου στην ησυχία του να νιώσει, χωρίς να είναι σε μια συνεχή εκπαιδευτική κι εξελικτική υποχρεωτική πορεία.

Γίνεται να πάμε μπροστά χωρίς να μοχθήσουμε; Χωρίς να κοπιάσουμε; Χωρίς να πονέσουμε;

Και τελικά  πρέπει σώνει και καλά να πάμε μπροστά; Δεν είμαστε καλά εδώ που βρισκόμαστε; Πότε μπαίνει ένα στοπ σε όλη αυτήν την ατέρμονη εσωτερική αναζήτηση;

Δεν ξέρω! Νομίζω πως όσο μεγαλώνω τόσο μπερδεύομαι κι όσο μπερδεύομαι τόσο γυρνώ στη βάση…κι η βάση μέσα μου δεν είναι παρά η φύση! Εκεί θαρρείς κι υπάρχουν όλες οι απαντήσεις. Ένα ζουζούνι στον ιστό μιας αράχνης. Να σώσεις εκείνο και να πεθάνει η αράχνη; Ποιον να διαλέξεις και γιατί; Μια μαμά γάτα που οριοθετεί τα μικρά της. Γίνεται σκληρή, τα δαγκώνει, τα γρατζουνά. Μια πάπια που εκπαιδεύει τα παπάκια της. Δεν τα βοηθά απλά τους δείχνει τον τρόπο και περιμένει, περιμένει, περιμένει γιατί το κάθε παπί χρειάζεται το χρόνο του. Δεν ανησυχεί μα κι αν ακόμη ανησυχεί δεν γίνεται να παρέμβει! 

Κι ύστερα θυμάμαι την μαγική ιστορία της πεταλούδας που προσπαθούσε και προσπαθούσε και προσπαθούσε για ώρες να βγει από το κουκούλι της κι ενώ είχε βγάλει το ένα της φτερό μοχθούσε να βγάλει και το άλλο, μέχρι που ο άνθρωπος που καθόταν σε ένα παγκάκι και γινόταν μάρτυρας αυτής της της αγωνίας την λυπήθηκε και την βοήθησε ανοίγοντας της το κουκούλι…Και ενώ περίμενε να δει το θαύμα διαπίστωσε πως το φτερό της δεν κατάφερε να ανοίξει σωστά. Έμεινε ατροφικό και τσαλακωμένο και η πεταλούδα που εκείνος λυπήθηκε και βοήθησε να βγει από το κουκούλι της, έμεινε για πάντα ανάπηρη. Μια πεταλούδα που δεν πέταξε ποτέ! Και μια τεράστια διαπίστωση πως αυτός ο αγώνας που εκείνος δεν άντεχε, ήταν η δική της διαδρομή προς την ελευθερία! Η βοήθεια του ήταν η καταστροφή της...

Τι τρομερή ιστορία. Πάντα με συγκινεί βαθιά. Έχω δει ανθρώπους να  διαλύονται με αυτή την διαπίστωση, πως η βοήθεια τους μπορεί να προκάλεσε μια καταστροφή ή πως η βοήθεια που έλαβαν από κάποιον άλλο τους οδήγησε σε ακόμη μεγαλύτερο πόνο! Καμιά φορά αυτός ο πόνος είναι η διαδρομή μας…Η μαγική μας εξελικτική πορεία. Οπότε καμία φορά σκέφτομαι πως όσα σεμινάρια αυτοβελτίωσης κι αν κάνουμε, όσα κι αν μάθουμε, όσα κι αν προσπαθήσουμε να αποφύγουμε λάθη και στραπάτσα…τελικά υπάρχει μια σπουδαία συνειδητοποίηση. Πως σε τούτη τη ζωή ναι, θα κάνουμε λάθη. Σαν γονείς, σαν σύντροφοι, σαν κόρες και σαν γιοί, σαν φίλοι, σαν επαγγελματίες…ναι θα κάνουμε λάθη. Θα απογοητευτούμε. Ναι θα πονέσουμε. Θα διαλυθούμε από τον πόνο, θα πέσουμε στα πατώματα από την θλίψη και θα διαχειριστούμε λάθος την οργή μας. Θα πούμε όοοολα τα λάθος πράγματα σε ανθρώπους που αγαπάμε, θα πάρουμε λάθος διαδρομές και θα φάμε τα μούτρα μας. Θα απογοητεύσουμε τον εαυτό μας και τους άλλους, θα κάνουμε λάθος, λάθος, λάθος…τις πιο λάθος επιλογές που υπάρχουν! Και θα επιβιώσουμε. Ναι θα επιβιώσουμε Κι οι άλλοι θα επιβιώσουν. Κάποιοι θα μας συγχωρέσουν, κάποιοι όχι. Κάποιο θα κατανοήσουν, κάποιοι όχι. Θα απέχουμε πολύ από το τέλειο. Θα είμαστε θνητοί, χωμάτινοι, εύθραυστοι…Θα είμαστε άνθρωποι!

Κι αυτή η συνειδητοποίηση είναι πέρα για πέρα ανακουφιστική. Γιατί δίνουμε στον εαυτό μας το δικαίωμα στο λάθος. Δίνουμε στον εαυτό μας το δικαίωμα στην ατέλεια. Δίνουμε στον εαυτό μας το δικαίωμα στην ευθύνη του να είσαι άνθρωπος. Με αδυναμίες, με κενά, με ελλείψεις. Ω τι υπέροχη στιγμή η στιγμή  αυτής της επιφοίτησης.

Κάθομαι στο παράθυρο και παρατηρώ…Ένα δέντρο που λυγάει στον άνεμο, ένα πουλί που παλεύει για την τροφή του την ώρα που το ίδιο γίνεται τροφή από την γάτα που το παραφυλά…ποιανού η ζωή έχει περισσότερη αξία; Του σκουληκιού, του πουλιού ή της γάτας; Δεν ξέρω. Ξέρω μόνο πως όλα πασχίζουν να ζήσουν. Κι αν εγώ προσπαθήσω να παρέμβω αυθαιρετώ  απέναντι στην φύση κι αν παρέμβω στους ανθρώπους  ίσως τους κλέβω ένα μάθημα ζωής. Έτσι και με τα παιδιά μας. Παίρνω την απόφαση πως όπως κι εγώ έτσι κι εκείνα θα πονέσουν, θα μοχθήσουν, θα παλέψουν …κι όσο κι αν ο πόνος τους, με πονά διπλά, θα πρέπει να τον αντέξω για να μην τους στερήσω τη γνώση της διαδρομής. Την εξέλιξη…να μην τους στερήσω το πολύτιμο μάθημα.

Νομίζω πως η προσπάθεια να μας να αποφύγουμε τις δυσκολίες μας βάζει σε μια θέση δεινή. Η γνώση θεωρώ πως πάντα πρέπει να έχει ως στόχο την αυτοεξέλιξη κι όχι την αποφυγή. Οπότε ας το πάρουμε απόφαση. Θα ιδρώσουμε αγαπημένοι. Θα μοχθήσουμε, θα χτυπηθούμε αλύπητα. Κάθε φορά που θα αποφεύγουμε τον πόνο είναι σαν να αποφεύγουμε τη ζωή και τελικά ποιος ήρθε σε τούτο τον κόσμο και περιμένει να μην ζήσει; Πως μπορείς να ζήσεις αληθινά αν αποφεύγεις συναισθήματα και καταστάσεις που σε δυσκολεύουν;

Είναι σαν να ζεις ως δραπέτης. Σαν να κοιτάς πάντα πίσω από τον ώμο σου, σαν να πας τοίχο τοίχο. Αγωνιώδες. Μοιάζει περισσότερο με καταδίκη παρά με ζωή όλο αυτό. Κοιτάζω τα παιδιά στην παιδική χαρά. Άλλο μπαίνει μέσα με ενθουσιασμό, άλλο με φόβο, άλλο διστάζει να πάει να μιλήσει με τα άλλα παιδάκια, άλλο ορμάει χωρίς  δισταγμό "πως σε λένε, θέλεις να γίνουμε φίλοι;" Άλλο παίρνει φόρα και κατεβαίνει την τσουλήθρα, άλλο φοβάται μην λερωθεί, μην χαλάσει τα ρούχα του, μην ρεζιλευτεί, μην, μην, μην….Εγώ ένα ξέρω. Τα παιδιά πρέπει να γυρίζουν από την παιδική χαρά χορτάτα. Με λερωμένα ρούχα κι αναψοκοκκινισμένα μάγουλα. Με πολλές αναμνήσεις και γεμάτα γρατσουνιές. Με σκισμένα γόνατα και λαμπερά μάτια. Με φίλους που δεν θέλουν να αποχωριστούν, με τους οποίους, μάλωσαν, πάλεψαν, διεκδίκησαν, σπρώχτηκαν, κλωτσώντας μια μπάλα. Όπως ήμασταν όλοι ως παιδιά πριν μπουν στην ζωή μας τα πρέπει…πρέπει να είσαι ευγενικός, πρέπει να προσέχεις, πρέπει να μην λερωθείς, πρέπει να διαβάσεις, πρέπει να πας αγγλικά…κι όχι στην παιδική χαρά! Τέρμα η αλάνα!

Όμως εμείς εκεί, είμασταν ελεύθεροι κι ευτυχισμένοι. Στην παιδική χαρά και στην αλάνα. Εκεί μάθαμε να διεκδικούμε και να κάνουμε σχέσεις. Εκεί μάθαμε ότι ο πόνος από το ματωμένο γόνατο και η χαρά κάνοντας γρήγορο ποδήλατο πάνε μαζί. Μαζί!

Την επόμενη φορά που θα προσπαθήσουμε να κάνουμε πιο εύκολη τη ζωή του παιδιού μας…την επόμενη φορά που θα διαλέξουμε μια διαδρομή αποφυγής…ας το θυμόμαστε αυτό! Όσο κι αν μάθουμε, εξελιχθούμε, αυτό θεραπευτούμε, δεν θα καταφέρουμε να απαλλάξουμε τον εαυτό μας από το να βιώσει όλα τα συναισθήματα που του αναλογούν.

Ένας υπέροχος κόσμος James Norbury

Ας θυμηθούμε λοιπόν πως ήταν τότε στην παιδική χαρά και πάμε να ανταμώσουμε εκείνο το παιδί! Που ο στόχος του  δεν ήταν να μην χτυπήσει πέφτοντας από την κούνια, μα να  πάει πιο ψηλά και πιο ψηλά και πιο ψηλά…τι τρομερή μνήμη αυτό το πιο ψηλά, για εμένα που στα εννιά μου έσπασα το μπροστινό ολοκαίνουριο φρεσκοφυτρωμένο δόντι μου στην παιδική χαρά, σε μια τέτοια στιγμή  παράφορου ενθουσιασμού. Τι δάκρυα, τι πόνος αδιανόητος, τι αγωνία, τι ενοχή, τι θλίψη και τι φόβος για το "πως θα φαίνομαι τώρα", όπως φώναζα κλαίγοντας. Πόσο μου στοίχησε αυτή η απώλεια ιδίως στην εφηβεία. Πόσο με άλλαξε, πόσο με διαμόρφωσε, πόσα μου στέρησε…πόσα μου έμαθε! 
Το ρίσκο έχει κόστος, αλλά μόνο έτσι πας πιο ψηλά...

Καλημέρα αγαπημένοι!  Στο δρόμο για το σπίτι, σταματήστε σε μια παιδική χαρά και θυμηθείτε. Θυμηθείτε πως είναι να μην φοβάσαι….

Κυριακή 1 Φεβρουαρίου 2026

Κυριακές...

Ξημέρωσε μιαν άλλη μέρα. Χθες ηλιόλουστη. Σήμερα υπέροχα μουντή και χειμωνιάτικη!!! Ο Φλεβάρης μπήκε με μια Κυριακή δώρο. Σπίτι, κεριά, βιβλία, τζάκι, καφέδες, ένα απλό Κυριακάτικο τραπέζι, ζεστά ροφήματα παρέα με κέικ καρότου και μαλακοί καναπέδες...
Όλη μου την ζωή, από τότε που άρχισα να θυμάμαι τον εαυτό μου, βασικά από το σχολείο και μετά, όπως κι οι περισσότεροι από εμάς νομίζω, μισούσα τις Κυριακές. Ω Θεέ μου...θυμάμαι πως τα Κυριακάτικα απογεύματα ήταν μια φρίκη. Η μόνη μου χαρά το ότι για κάποια χρόνια νωρίς την Κυριακή έπαιζε στην τηλεόραση το fame, το Galactica, τη βιονική γυναίκα και είχα κάτι να περιμένω...μέχρι να μπει η φριχτή μουσική της αθλητικής Κυριακής που σήμαινε το τέλος του Σαββατοκύριακου. Φρίκη!!! Αργότερα φοιτήτρια και μετά ως εργαζόμενη που ζούσα πια μόνη μου άλλα κι όταν συγκατοικήσαμε με το τρελό μου αγόρι οι Κυριακές απέκτησαν μια απλότητα. Ξεκούραση, βόλτες, φίλοι, ταβέρνες, εκδρομές, καφέδες, σινεμά... Κι όταν έγινα μαμά υποσχέθηκα στον εαυτό μου να μην το χάσουμε όλο αυτό. Οι Κυριακές να
'ναι δικές μας! Κι έγιναν ...
Όταν τα παιδιά μεγάλωσαν δεν έπαυαν να είναι οι μέρες πριν το σχολείο και τη δουλειά, σίγουρα λίγο μουντές και ίσως λίγο καταθλιπτικές μα και πάλι δικές μας.... Τώρα που είμαστε πια μόνοι όλα είναι αλλιώς. Το αύριο είναι απλά μια μέρα κι οι Κυριακές μοιάζουν με εκείνες που ζούσαμε στα νιάτα μας πριν γίνουμε γονείς.




Έτσι και σήμερα που είχα στο πρόγραμμα να κλαδέψω τις τριανταφυλλιές, μα ο καιρός είχε αλλά σχέδια κι απλά αφέθηκα στο ρυθμό μιας ράθυμης αργής Κυριακής, με μια αίσθηση ανακούφισης.


Σκέφτομαι πως κάποια πράγματα περιμένουμε να ωριμάσουν μέσα μας για να τα χαρούμε μα ίσως από την άλλη κάποια πράγματα περιμένουν να ωριμάσουμε, για να μπορέσουμε να τα εκτιμήσουμε! Σαν τις Κυριακές... Καλό Φλεβάρη αγαπημένοι....

Παρασκευή 23 Ιανουαρίου 2026

Το χιονισμένο βουνό!

Βράδυ μετά την δουλειά. Κερί αναμμένο, έξω κρύο και βροχή. Πλημμύρες χάος, άνθρωποι που χάνουν το βιός τους, χιόνια και κακοκαιρία κάπου εκεί μακριά κι εγώ εδώ. Σε ένα θαρρείς παράλληλο σύμπαν. Το κερί, η βροχή, η νύχτα κι η σιωπή του δωματίου. Μόνη. Κάποτε την αποζητούσα αυτή τη μοναξιά. Τότε που το σπίτι γινόταν κομφούζιο με δυο μικρά παιδιά. Τώρα τα παιδιά είναι στις ζωές τους κι εμείς εδώ. Η γενιά του ενδιάμεσα. Ανάμεσα σε παιδιά και γονείς που μεγαλώνουν παράλληλα. Και μεγαλώνουμε κι εμείς. Τώρα αυτή η μοναξιά έχει κάτι το αναπόφευκτο. Πρέπει να μάθω να την διαχειρίζομαι πια γιατί είναι η νέα μου πραγματικότητα. Αυτή η σιωπή κάποτε ήταν ευλογημένο δώρο, τώρα είναι η αλήθεια μου.

Κοιτάζω πίσω παλιές αναρτήσεις και θυμάμαι στιγμές. Βλέπω παλιές φωτογραφίες και σκέφτομαι "αχ τότε είχε γίνει αυτό κι είχα αυτή την αγωνία. Και τότε συνέβαινε αυτό και δεν κοιμόμουν τα βράδια από το άγχος μου. Ωωωω εκείνη την περίοδο ζούσαμε το άλλο και είχα ένα συνεχή φόβο να μου σφίγγει το στομάχι ή τότε είχε γίνει εκείνο και το μυαλό μου είχε κολλήσει στον πανικό και δεν έβγαζα άκρη!"

Πόσες σκέψεις, πόσοι φόβοι Θεέ μου, πόσες αγωνίες….περνούσαμε την ζωή μας μέσα στο άγχος και τελικά τι απέγινε. Πέρασε το ένα, έγινε το άλλο, βρήκαμε λύση για εκείνο, τακτοποιήθηκε κι αυτό, έγινε χάος με το παράλλο και όοοολα τελικά πέρασαν. Και σκέφτομαι πόσοι άνθρωποι καθημερινά νιώθουν τις ίδιες αγωνίες, έχουν τους ίδιους φόβους κι ανησυχούν για πράγματα που μπορεί τελικά να μην γίνουν ποτέ ή ακόμη χειρότερα ανησυχούν σήμερα για ένα αύριο που μπορεί να μην έρθει….

Για σκέψου να χάσεις το σήμερα ανησυχώντας για ένα αύριο που μπορεί να μην σου ανήκει.  Να σου έχει απομείνει μόνο μια μέρα ζωής και να την περάσεις καθηλωμένος από τον φόβο για ένα αύριο που τελικά δεν θα είσαι εδώ για να ζήσεις. Πόσο θλιβερή σκέψη!

Με ανακουφίζει πολύ το να κοιτάζω παλιές φωτογραφίες και να θυμάμαι τα άγχη που είχα τότε. Με γαληνεύει η ιδέα ότι τελικά όλα πέρασαν και τα περισσότερα από τα τότε άγχη μου σήμερα δεν τα θυμάμαι καν. Πόσο πολύπλοκα πλάσματα είμαστε τελικά οι άνθρωποι. Πόσο έχουμε μάθει να δυσκολεύουμε και να μπερδεύουμε την ζωή μας. Πόσο αρνούμαστε να δούμε μακριά χωρίς φόβο.

“The Majestic Splendor of Snow Mountain”

Σκέφτομαι πως το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μου ήδη πέρασε. Ναι είμαι πια μεσήλικάς και βαδίζω ολοταχώς προς την τρίτη ηλικία! Το πιστεύεις; Εγώ όχι. Όλα είναι σαν να έγιναν χθες. Τα μαθητικά χρόνια, οι εκδρομές με φίλους, ο πρώτος μου έρωτας, η γνωριμία μου με το τρελό μου αγόρι, ο γάμος, η γέννηση των αγοριών…μόλις χθες έτσι φαντάζουν όλα. Και φοβάμαι μην γίνω από εκείνες της γραφικές τύπισσες που αρνούνται να αποδεχτούν την  πραγματικότητα και ζουν σε άλλη διάσταση. Και μετά σκέφτομαι πως ο καθένας μπορεί να ζήσει σε όποια διάσταση γουστάρει και  γεμίζει το μυαλό μου όνειρα, γιατί η ψυχή δεν σταματά να θέλει, όπως το μυαλό δεν σταματά να φοβάται!

Μα εγώ θέλω να φροντίσω τις ανάγκες της ψυχής μου και να ζήσω λίγες ακόμη τρέλες….Να τρέξω κι άλλους μαραθώνιους, να πάω κι άλλα ταξίδια, να γράψω κι άλλα βιβλία, να ανέβω κι άλλα βουνά…να αλλάξω για ακόμη μια φορά επαγγελματική ρότα στη ζωή μου, να ρισκάρω με σχέσεις, με αλλαγές, με μαλλιά, με ρούχα, να ζήσω υπερβάσεις, να αγαπήσω κι άλλους  ανθρώπους, να γνωρίσω κι άλλους τόπους, να κάνω ακόμη πιο βαθιά ταξίδια μέσα μου, να ζήσω κι άλλα θαύματα!

Να συνεχίσω να ονειρεύομαι και να ζω παρά τους φόβους που ώρες ώρες αφήνω να με καταπιούν!

Και κάθε φορά που νιώθω τον φόβο να με κυριεύει θυμάμαι την ιστορία του  μικρού Γιάννη….

Ο μικρός Γιάννης λοιπόν πήγαινε κάθε μέρα με τον παππού του στο βουνό για να ταΐσουν το κοπάδι με τα πρόβατα. Ο χειμώνας μπήκε βαρύς και έπεσαν χιόνια πολλά. Εκείνη την ημέρα δυσκολεύτηκαν να περπατήσουν μέσα στο πυκνό χιόνι που είχε σκεπάσει τα πάντα και είχε φορτώσει το βουνό. Όταν έφτασαν στη στάνη  έκαναν την δουλειά τους και ξαφνικά ακούστηκε μια δυνατή φωνή σαν βροντή που ερχόταν πάνω από το βουνό. "Να πέσω τώρα;"

Ο Γιάννης τρομοκρατήθηκε γιατί δεν μπορούσε να καταλάβει από που ερχόταν αυτή η φωνή, γύρισε τρομαγμένος κοίταξε τον παππού του και τον είδε να κοιτά ήρεμος προς το βουνό και να απαντά. "Περίμενε ακόμα δεν έχεις καμία δουλειά να πέσεις." Ο Γιάννης κατάπιε την γλώσσα του, ο φόβος τον παρέλυσε και δεν ρώτησε τίποτα.

Την επόμενη μέρα έγινε πάλι το ίδιο το χιόνι ήταν πάλι πυκνό και αφού τάισαν τα πρόβατα η τρομερή βροντή ακούστηκε και σείστηκε το βουνό. "Να πέσω τώρα δεν αντέχω άλλο. Να πέσω;"…Και αμέσως μετά ο Γιάννης άκουσε  τρομοκρατημένος τον παππού του να απαντά, "Δεν έχεις ανάγκη, αντέχεις ακόμα" και πάλι ο Γιάννης δεν ρώτησε από που ερχόταν αυτή η φωνή. Κάθε μέρα γινόταν το ίδιο η βροντή έλεγε πως δεν αντέχει και πως ήθελε να πέσει ο παππούς χαμογελώντας ήρεμα απαντούσε πως αντέχει κι άλλο κι ο φόβος του Γιάννη μεγάλωνε και γινόταν γιγάντιος μέχρι που κάποια φορά ακούγοντας την βροντή πανικοβλήθηκε τόσο πολύ που γύρισε την πλάτη κι άρχισε να τρέχει με όλη του την δύναμη. Ο παππούς του φώναξε να σταματήσει μα ο Γιάννης δεν άκουσε και συνέχισε να τρέχει σαν να τον κυνηγούσε ο μεγαλύτερος του τρόμος και τότε, από τα ποδοβολητά του δημιουργήθηκε μια τεράστια χιονοστιβάδα που κύλισε με ορμή από το βουνό και τους σκέπασε όλους…τον Γιάννη, τον παππού και τα πρόβατα…κι έτσι τέλειωσε η ιστορία τους!

Την πρωτάκουσα πριν πολλά χρόνια αυτή την ιστορία. Δεν θυμάμαι από ποιόν ή που…μα θυμάμαι πως επειδή  για χρόνια πολλά ζούσα παραλυμένη από το φόβο, την ένιωσα ως το μεδούλι μου. Ήξερα τι εννοεί. Το είχα νιώσει. Μου είχε συμβεί, να γυρίσω την πλάτη μου σε φόβους, να το βάλω στα πόδια κι εκείνοι να με πλακώσουν και να με καταπιούν!  Η ιστορία του Γιάννη ήταν και δική μου!

Από τότε πολλές φορές η ιστορία αυτή έγινε θεραπευτικό εργαλείο. Την έχουμε δουλέψει σε ομάδες, σε συναντήσεις, έχουμε μπει στους φόβους του Γιάννη, του Κώστα, της Ελένης, της Σοφίας και δεκάδων άλλων ανθρώπων κι έχουμε ταυτιστεί μαζί του ξανά και ξανά! Ο φόβος σε παραλύει. Ο φόβος σε κάνει μικρό. Ο φόβος σε παγιδεύει και μόλις του γυρίσεις την πλάτη σε πλακώνει…Η σοφία του παππού είναι το μεγάλο κλειδί! Να μάθεις να ακούς τον φόβο δίχως φόβο…ακούγεται οξύμωρο, μα είναι σπουδαίο.

Το μεγάλο μυστικό είναι τελικά πάντα η πιο απλή διαπίστωση! Εμπιστοσύνη στην εσωτερική μας σοφία. Επίγνωση και αυτογνωσία. Να γνωρίσουμε λοιπόν τις δυνατότητες μας, να ξέρουμε τις αντοχές μας, να ακούμε τις φωνές των φόβων μας χωρίς πανικό όχι γιατί δεν υπάρχει κίνδυνος, αλλά γιατί έχουμε γνώση των ορίων μας κι εμπιστοσύνη στον εαυτό μας.

Στην ενασχόληση μου όλα αυτά τα χρόνια με τον άνθρωπο και τα συναισθήματα έμαθα πως δεν γίνεται να δημιουργείς έναν συναίσθημα και να μην μπορείς να το οριοθετήσεις! Τα συναισθήματα μας δεν είναι μεγαλύτερα από εμάς κι  ότι ξεκινά από εμάς, σταματά από εμάς. Όταν είμαστε η αρχή μπορούμε να είμαστε και το τέλος!

Καλημέρα αγαπημένοι! Ακόμη μια χρονιά που ξεκινάμε μαζί… κι εύχομαι από φέτος, κάθε φορά που μας κατακλύζουν οι αγωνίες και τα άγχη μας, να θυμόμαστε την ιστορία του Γιάννη για να μην γυρνάμε την πλάτη στους φόβους μας μα να κοιτάμε μακριά το χιονισμένο βουνό και να του απαντάμε χαμογελώντας, πως αντέχει ακόμα…

…για εμένα μπήκε η Παρασκευή τα ξημερώματα, με ένα κερί αναμμένο, βραδινή βροχή και γραπτό μοίρασμα μαζί σας. Αυτό κι αν είναι ευτυχία! 

Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου 2025

Τα λαμπάκια...

Πριν λίγο καιρό  παίζαμε ένα θεραπευτικό  παιχνίδι με τις φίλες μου. Είχαμε κόψει χαρτάκια με λέξεις και όποια λέξη διάλεγες έπρεπε να μοιραστείς την πρώτη σου σκέψη, την πρώτη σου μνήμη. Οι λέξεις πολλές και διαφορετικές  ως στόχο έχουν να διακινήσουν μνήμες και να λειτουργήσουν ως πυροδοτητές αφήνοντας ελεύθερο το πεδίο για συνδέσεις και συνειρμούς.

Άνοιξα την λέξη…σκοτάδι! Και το πρώτο που μου ήρθε στο μυαλό είναι το πόσο σκοτεινός ήταν ο κόσμος όταν ήμουν μικρή. Οι δρόμοι είχαν ελάχιστες λάμπες και τα σοκάκια ήταν στενά και σκοτεινά. Τώρα ο κόσμος έχει πολύ περισσότερο φως. Μίλησα για το πόσο ήμουν συνηθισμένη στο σκοτάδι. Τόσο που δεν με τρόμαζε ιδιαίτερα ως παιδί, παρά μόνο όταν ξυπνούσα τις νύχτες μικρούλα σαν έβλεπα εφιάλτες κι είχα την ανάγκη να μην νιώθω μόνη…

Μια μέρα αργότερα μέσα στο αμάξι σκεφτόμουν την λέξη σκοτάδι και  με αφορμή την πρώτη μου σκέψη για το πόσο σκοτεινός ήταν ο κόσμος όταν ήμουν μικρή ξεπήδησε μια μνήμη.

Ήταν βράδυ κι ήμουν μικρούλα, γύρω στα πέντε. Επιστρέφαμε με την γιαγιά μου από μια επίσκεψη και είχαμε πάρει έναν δρόμο που περνούσε από ένα σκοτεινό μονοπάτι με βατσινιές και τεράστια άγρια φυτά με αγκάθια. Ήταν ένας στενός χωμάτινος δρόμος χωρίς σπίτια, χωρίς φώτα, απομονωμένος, γεμάτος σκιές και άγριους θορύβους πίσω από τους ακανθώδης θάμνους, που όμως έβγαινε πολύ πιο γρήγορα στο σπίτι. Οπότε η γιαγιά προτίμησε να πάμε από εκεί αντί να κάνουμε τον κύκλο. Θυμάμαι να προχωράμε και να μου κρατά το χέρι κι εγώ να τραγουδάω και να χοροπηδάω και η φωνή μου να ακούγεται παράξενα μέσα στην απόλυτη σιωπή του δρόμου. Ήταν κυριολεκτικά πίσσα σκοτάδι. Δεν φαινόταν απολύτως τίποτα παρά το φεγγάρι και κάποια σύννεφα γύρω του, στον σκούρο ουρανό. Θυμάμαι πως σκεφτόμουν πως αν ήμουν μόνη μου θα φοβόμουν πολύ και ρώτησα την γιαγιά αν φοβάται. Και προς έκπληξη μου, μου απάντησε πως φοβάται πολύ. Έπαθα σοκ. Ένα σοκ που το θυμάμαι ακόμη. άνοιξα τα μάτια μου και την κοίταξα καλά. Φοβάσαι; 

Ήταν η πρώτη φορά στην ζωή μου που αντιλήφθηκα πως και οι μεγάλοι φοβούνται. Περίμενα με σιγουριά, μια αρνητική απάντηση γιατί εγώ δεν φοβόμουν καθόλου, μα εγώ δεν φοβόμουν γιατί ήταν εκείνη μαζί μου….σε αντίθεση με την γιαγιά που φοβόταν…και τότε κατάλαβα πως εκείνη φοβόταν γιατί δεν μπορούσε να στηριχθεί πάνω μου αν κάτι κακό συνέβαινε και ένιωσα θλίψη με αυτή τη συνειδητοποίηση, μα ακόμη κι αυτό δεν με σόκαρε τόσο όσο η απόλυτη αλήθεια ότι δηλαδή και οι μεγάλοι φοβούνται! 

Ήθελα με τόση λαχτάρα να μεγαλώσω για να νιώθω παντοδύναμη, να σταματήσω να φοβάμαι και τώρα να, αυτό για το οποίο ανυπομονούσα αποδομήθηκε γιατί δεν θα γινόμουν ποτέ ατρόμητη τελικά, αφού...κι οι μεγάλοι φοβούνται! Έτσι από εκείνη την βραδιά και μετά κάθε φορά που περνούσαμε από εκείνο το στενό άρχισα να φοβάμαι και όσο κι αν φοβόμουν λιγότερο όταν ήμουν μαζί με έναν ενήλικα σταμάτησα να νιώθω εκείνη την απόλυτη ξεγνοιασιά γιατί ήξερα πως κι εκείνος πιθανά να φοβάται! Σαν ο κίνδυνος να υπάρχει μόνο αν τον φοβάσαι! Σαν το κακό να μπορεί να συμβεί όταν νιώθεις φόβο. Τι απλοϊκή που είναι η σκέψη των παιδιών, σαν όλα να  λειτουργούν εις άτοπον απαγωγή.

Όταν θυμήθηκα αυτή την ιστορία με το ενήλικο πια μυαλό μου, με το μυαλό μιας μαμάς που έχει ανάγκη να προστατεύει τα παιδιά της, αναρωτήθηκα κάτι μαγικό. Θα ήταν καλύτερα λοιπόν η γιαγιά να μου έλεγε ψέματα; Πως δηλαδή, δεν φοβάται καθόλου και πως δεν πρέπει να φοβόμαστε το σκοτάδι, πως τίποτε κακό δεν πρόκειται να συμβεί αφού είναι εκείνη μαζί μου και άλλα τέτοια ενθαρρυντικά που περνάνε από το μυαλό μας σαν έχουμε κατά νου την ευθύνη της ενθάρρυνσης μικρών ανθρώπων.

Αν για να με προστατεύσει δεν μου έλεγε την αλήθεια, θα με βοηθούσε; 

Και τότε αντιλήφθηκα πως εκείνο το σκοτεινό βράδυ η γιαγιά μου δίδαξε κάτι πελώριο, που δεν θα μάθαινα τόσο ξεκάθαρα αν επέλεγε να με καθησυχάσει για να με προστατεύσει. Μου έμαθε τι θα πει θάρρος! Γιατί η αλήθεια είναι πως παρόλο που ήξερε πως ο δρόμος ήταν θεοσκότεινος και η ίδια τον φοβόταν, δεν διάλεξε να τον αποφύγει!
Τον διέσχισε μαζί μου θαρραλέα παρόλο που την τρόμαζε κι ένιωθε ευάλωτη! Κι αυτό ήταν το μεγαλύτερο μάθημα. Γιατί οι μεγάλοι ναι! φοβούνται, μα ο φόβος δεν είναι ποτέ πρόβλημα αν δεν ορίζει την ζωή σου. Το να περνάς από έναν σκοτεινό δρόμο χωρίς να φοβάσαι το σκοτάδι σε κάνει έναν άνθρωπο που περνάει από ένα σκοτεινό δρόμο. Το να επιλέγεις να διασχίσεις έναν σκοτεινό δρόμο ενώ φοβάσαι το σκοτάδι σε κάνει έναν γενναίο άνθρωπο. Κι η γιαγιά μου ήταν γενναία!
Μου δίδαξε με τον πιο όμορφο απλό τρόπο, με την αλήθεια και την καθαρότητα της, τι σημαίνει γενναιότητα. Χωρίς πολλά λόγια και υπερβολικές  πομπώδης ενθαρρύνσεις. Το ότι φοβάμαι δεν θα με σταματήσει ποτέ, από το να πάω όπου επιλέξω. Δεν θα με κάνει ποτέ, να αλλάξω δρόμο.

Μπαίνουμε σε μέρες φωτός. Τα λαμπάκια ανάβουν στα μπαλκόνια στις αυλές, στα παράθυρα μας και κάνουν τις νύχτες μας λαμπερές. Τα λαμπάκια τις γιορτινές μέρες  μου δίνουν τόση ζεστασιά. Θυμάμαι τις άγρυπνες νύχτες που θήλαζα ή τις νύχτες που τα παιδιά ήταν άρρωστα και ξαγρυπνούσα, τις νύχτες που με ξυπνούσαν αγωνίες ή φόβοι, πόσο ανακουφιστικά ήταν αυτά τα λαμπάκια. Πόσο ένιωθα να με συντροφεύουν και να με παρηγορούν με το φως τους. Σαν όλες οι δυσκολίες, όλα τα προβλήματα, τα Χριστούγεννα να γίνονταν περισσότερο υποφερτά, ακριβώς επειδή υπήρχαν τα λαμπάκια…

Σκέψεις πολλές περνούν από το μυαλό μου. Λαμπάκια αναμμένα και ψυχές σβηστές. Θέλω αυτό να' ναι το μήνυμα των φετινών γιορτών. Να ανάψουμε τα φώτα μέσα μας. Να  μην αφήσουμε τον φόβο να σκοτεινιάσει τις καρδιές μας. Να αντισταθούμε και να διασχίζουμε σκοτεινά μονοπάτια έστω κι αν μας τρομάζουν, έστω κι αν παγώνουν το αίμα μας. Να μην αφήσουμε κανένα φόβο να ορίσει την ζωή μας, να τραβήξουμε μπροστά, να μην επιλέξουμε τον εύκολο φωτεινό δρόμο επειδή φοβόμαστε τον δύσκολο σκοτεινό, γιατί εκεί είναι το μάθημα! Εκεί στα πιο βαθιά μας σκοτάδια είναι η γνώση!

Κάθε Χριστούγεννα ξορκίζουμε τα σκοτάδια με φως. Μαγικό, λαμπερό φως!  Κι είναι αυτό όμορφο πολύ. Αυτή η λάμψη των γιορτών ζεσταίνει την ψυχή μου! Μα ξέρω πια πως πίσω από την λάμψη κρύβεται εκεί στα σκοτάδια και έναν άλλος κόσμος τρομακτικός για κάποιους, δελεαστικός για κάποιους άλλους. Ένας κόσμος γεμάτος προκλήσεις. Ένας δρόμος γεμάτος σκιές κι αν δεν τον διασχίσεις ποτέ θα γλυτώσεις από μπόλικο φόβο. Μα αν τον αποφεύγεις για  πάντα δεν θα μάθεις ποτέ πόσο γενναίος μπορεί να ήσουν! Κι αυτό είναι  η μεγαλύτερη απώλεια…

Το να μην γνωρίσουμε ποτέ κομμάτια του εαυτού μας! Το να μην μάθουμε ποτέ ότι μπορούσαμε, όχι γιατί δεν φοβόμασταν, αλλά γιατί αντέχαμε τον φόβο!

Εκείνος ο δρόμος ο σκοτεινός, υπάρχει ακόμη  μα είναι πια ασφαλτοστρωμένος, γεμάτος λάμπες και σπίτια με φώτα αναμμένα. Ωστόσο η μνήμη του σκοταδιού του θα με συντροφεύει πάντα, όπως κι η θύμηση της ασφάλειας και της τρυφερής αίσθησης του χεριού μου να φωλιάζει στο χέρι της γιαγιάς. Είναι πάντα ο πίσω δρόμος  που οδηγεί στο πατρικό κι είναι μονοπάτι μνήμης μέσα μου...   

Πέρασαν μήνες από την τελευταία ανάρτηση, μα είμαι εδώ...Σας ευχαριστώ που είστε και εσείς εδώ! Καλημέρα αγαπημένοι. Μπήκαμε σε μήνα λατρεμένο. Εύχομαι να είναι γεμάτος στιγμές που θα μείνουν για πάντα σαν τρυφερά χαμόγελα καρφιτσωμένα στην ψυχή μας…

Την επόμενη Πέμπτη στις 11 του Δεκέμβρη  στις 21.00 θα είμαστε live στο instagram  με τον φίλο και Ψυχοθεραπευτή Γιώργο  Αναγνωστούδη που ζει στη υπέροχη Χριστουγεννιάτικη Βιέννη,  για να μιλήσουμε για το μαγικό άγγιγμα των Χριστουγέννων.  Είστε όλοι καλοδεχούμενοι να μοιραστούμε για ακόμη μια φορά ζωντανά τις σκέψεις και τις ιδέες μας! Θα μας ακούσετε εδώ Kapaworld Instagram


Παρασκευή 30 Μαΐου 2025

Πρωταγωνιστές!

Είπα να γράψω! Να γράψω κάτι φωτεινό και χαρούμενο. Να γεμίσει η οθόνη χρώμα και φως. Να γράψω για τη ζωή, για τα γέλια και τις λεπτές αποχρώσεις των στιγμών της.

Κι ύστερα θυμήθηκα τις μάνες της Γάζας και δεν ήξερα πως να γράψω κάτι φωτεινό. Σε ένα γρήγορο σερφάρισμα στο ίντερνετ πέφτεις πάνω σε θανάτους, αποχωρισμούς, φρίκη, τέλος, βία και πόνο…

Και προσπαθώ να σκεφτώ αν η ζωή έχει αλλάξει τόσο πολύ ή αν ο κόσμος έγινε ένα σκοτεινό μέρος για να ζεις! Το μόνο μας καταφύγιο είναι τα ανθισμένα αγριολούλουδα και τα ουράνια τόξα μετά τις ξαφνικές ανοιξιάτικες μπόρες. 



Όλα τα άλλα τραγικά. Ότι διαβάζουμε τον τελευταίο καιρό είναι όλο και πιο ζοφερό. Παιδιά που πεθαίνουν από την πείνα, νέοι που χάνονται σε δυστυχήματα…  Ζώα που κακοποιούνται κι εγκαταλείπονται. Φυσικοί παράδεισοι που καταστρέφονται. Αγωνία παντού! Δεν θυμάμαι αν ήταν και πιο παλιά η ζωή μας τόσο αγωνιώδης. Τόσο τρομακτική ή αν απλά τώρα επικεντρωνόμαστε περισσότερο στη φρίκη. Ο κόσμος κάποτε ήταν μεγάλος, τεράστιος. Τώρα είναι μικρός μια σταλιά κι ότι γίνεται δεν γίνεται εκεί μακριά, μα δίπλα μας, εδώ κοντά, καθώς πια το διαδίκτυο μας έκανε όλους μια γειτονιά! Κι αυτό είναι καλό μα και κακό! Δύσκολο σαν τα νέα των μακρινών ή κοντινών γειτόνων είναι ζόρικα και σκληρά. 

Είπα να γράψω, μα δεν ξέρω από που να εμπνευστώ! Από το καλοκαίρι που πλησιάζει, από τις μέρες που μεγαλώνουν και γίνονται όλο και πιο φωτεινές.  Από την αλληλεγγύη των ανθρώπων από όλους αυτούς τους αγίους δίπλα μας που δεν εγκαταλείπουν τον αγώνα και με πίστη και προσήλωση βοηθούν παιδιά, ζώα και αδύναμους. Κάνουν τον κόσμο μας καλύτερο και την ζωή πιο ανεκτή.

Να εμπνευστώ από τους ανθρώπους που αγαπούν και το δείχνουν. Που πιστεύουν και δεν εγκαταλείπουν. Από τη φύση που επιμένει να φουντώνει ότι κι αν της κάνουμε, από τα ζώα που μόλις τα χαϊδέψεις σου δείχνουν εμπιστοσύνη, από τα φυτά που αν τους ρίξεις λίγο νερό ανθίζουν με ενθουσιασμό…

Είπα να γράψω και θέλω οι ψυχές μας να σταματήσουν να βουλιάζουν. Να αρχίσουμε να ζούμε ξανά χαρούμενοι. Να δημιουργήσουμε, να αντισταθούμε, να παλέψουμε! Ναι! Να νιώσουμε ξανά ισχυροί και να βγούμε με ορμή στην "άδεια σκηνή". Να φερθούμε ως πρωταγωνιστές...έστω κι αν δεν είμαστε!

Θυμάμαι λίγα χρόνια πριν σαν τα παιδιά μου ήταν μικρά ένιωθα άτρωτη. Ένιωθα να έχω υπερδυνάμεις. Ένιωθα πρωταγωνίστρια της ζωής. Δεν νιώθω το ίδιο. Δεν είμαι πια πρωταγωνίστρια και παρόλο που αυτό έχει μια θλίψη έχει και μια ανακούφιση. Τώρα πρωταγωνιστές γίνονται σιγά σιγά τα αγόρια μας κι εγώ μένω πίσω σε ρόλο υποστηρικτικό προς εκείνους. Κι όχι μόνο….Μπαίνω σε ρόλο πιο ώριμο συναισθηματικά, χωρίς εξάρσεις, χωρίς υπερβολές. Είμαι εδώ, χωρίς να είναι πάνω μου τα φώτα. Έτσι νιώθω.

Τα πιο απαιτητικά μας χρόνια πέρασαν. Τότε που τρέχαμε ασταμάτητα πίσω από δραστηριότητες και μαθήματα. Τέτοια εποχή, οι μέρες ήταν γεμάτες από γιορτές αποφοιτήσεων, εκδηλώσεις ολοκλήρωσης, μικρές συναυλίες, εξετάσεις, φίλους γονείς, παρτάκια και συγκεντρώσεις, τελικούς αγώνες, τουρνουά και πάει λέγοντας. Φέτος είναι η πρώτη χρονιά που τίποτα από όλα αυτά δεν συμβαίνει. Απόλυτη ησυχία….όλα τέλειωσαν! Κοιτάζεις πίσω κι είναι σαν να πέρασαν αιώνες  και ταυτόχρονα σαν να έγιναν όλα σε μια στιγμή! Τα σχολικά χρόνια έφυγαν ανεπιστρεπτί. Εύκολα, δύσκολα, όμορφα, άσχημα…πέρασαν. Κι έμειναν οι αναμνήσεις κι οι φίλοι! Οι άνθρωποι κι οι στιγμές που μοιραστήκαμε.

Κι ήταν στιγμές όμορφες. Γέλια, δάκρυα, εκδρομές, ποιήματα, γιορτές, παραστάσεις, χοροί, γρήγοροι καφέδες σε κερκίδες και αίθουσες αναμονής. Τώρα ψάχνουμε να βρούμε ευκαιρία να ανταμώσουμε σε κανένα ταβερνάκι για να τα πούμε επιτέλους…Τότε ήμασταν θέλοντας και μη σχεδόν κάθε μέρα μαζί!  Πρωταγωνιστές, που έτρεχαν πάνω κάτω σαρώνοντας την σκηνή. Πάντα βιαστικοί, μα πάντα παρόντες. Τα προλαβαίναμε όλα. Και δραστηριότητες και συλλόγους και συνελεύσεις και δουλειά και αγώνες και διαβάσματα και νοικοκυριό…Σαν τρελοί, μα τα προλαβαίναμε! Πως βρίσκαμε την ενέργεια δεν ξέρω. Ώρες ώρες νιώθω να έχω στραγγίξει. Εκείνη η ενέργεια χάθηκε θαρρείς. Τώρα άλλοι έχουν ανάγκη την ενέργεια αυτή κι εύχομαι να  βρουν την πηγή και να μην τη χάσουν. Όπως την βρήκαμε κι εμείς…και δεν ήταν άλλη από την σύνδεση και την αγάπη. Κλισέ μα είναι η αλήθεια!

Αντέχαμε καταρχήν γιατί αγαπούσαμε τα πλάσματα μας τα πολύτιμα και γιατί δεν ήμασταν μόνοι και στο πέρασμα μου από τούτη τη ζωή αυτό νιώθω πως είναι από τα μεγαλύτερα και πιο ουσιαστικά μαθήματα. Αντέχουμε όταν  δεν είμαστε μόνοι!

Σαν ξεκίνησα να γράφω δεν ήμουν σίγουρη που θα καταλήξω και κατέληξα τελικά στο πιο ωραίο μήνυμα! Και χαίρομαι. Παρόλη την σκοτεινιά δίπλα μας, γύρω μας, ακόμη και μέσα μας καμιά φορά, είμασταν πάντα μαζί! Κι αυτό έκανε τις δύσκολες μέρες υποφερτές. Και τις όμορφες μέρες ομορφότερες!

Αυτό κρατάω κι αυτό λέω στους νέους πρωταγωνιστές της ζωής. Σε αυτούς που σιγά σιγά και διστακτικά ανεβαίνουν στην σκηνή κι εκτίθενται ανελέητα. Να θυμούνται πως πάντα έχουμε ο ένας τον άλλο και πως η ζωή δεν στερεύει ποτέ από ανθρώπους υπέροχους! Αυτό ήταν το πιο σπουδαίο μάθημα ζωής που μάθαμε στην Θεραπευτική Κοινότητα Ιθάκη….Στην Ιθάκη της καρδιάς μας, που παρόλες τις μάχες που  δώσαμε για χρόνια δεν υπάρχει πια! Μα πρόλαβε και άπλωσε ρίζες βαθιές μέσα σε χιλιάδες ανθρώπους, ανάμεσα τους κι εγώ. Που μαθήτευσα μέσα της κι υπηρέτησα τις αξίες της…"Μπορείς, αλλά όχι μόνος σου!"

Κύκλοι ανοίγουν και κλείνουν και τα τελευταία χρόνια διαπιστώνω πως αντιστέκομαι όλο και λιγότερο σε αυτό. Αποδέχομαι περισσότερο και νιώθω πως αυτό είναι σημάδι πως μεγαλώνω. Ο επαναστάτης εαυτός μου είναι από χρόνια  μεσήλικας…με μικρότερη αντοχή, μα με μεγαλύτερη υπομονή και κατανόηση.

Είπα να γράψω…και καταλήγω εκεί από όπου ξεκίνησαν όλα…Όσο κι αν η ζωή αλλάζει. Όσο κι αν εμείς αλλάζουμε. Όσο κι αν οι συνθήκες κι οι ανάγκες αλλάζουν, υπάρχει κάτι που θα μένει πάντα ίδιο. Εμείς κι η ανθρώπινη φύση μας.

Η ανάγκη μας για σύνδεση, μοίρασμα και δημιουργία. Οι αξίες μας κι ο πυρήνας της ύπαρξης μας! Όλοι εμείς, που φαντάζουμε μικροί κι ασήμαντοι, είμαστε οι αγκυρώσεις που κρατούν σταθερό όλο το οικοδόμημα. Είμαστε σπουδαίοι μα δεν το ξέρουμε και τώρα ήρθε η ώρα το οικοδόμημα να μεγαλώσει, να ψηλώσει, να επεκταθεί κι άλλο και οι επόμενες γενιές θα στηριχθούν στις δικές μας συνδέσεις κι έχει αυτό ευθύνη και αγάπη πολλή!

Κάνουμε χώρο λοιπόν στους νέους πρωταγωνιστές κι είμαστε έτοιμοι να αντέξουμε μακριά από τα φώτα της σκηνής. Εκεί στα παρασκήνια υπάρχει μια ζεστασιά και μια αγάπη για αυτούς που διστακτικά ανεβαίνουν στη σκηνή για να την υπηρετήσουν. Εκεί στα παρασκήνια υπάρχει η φροντίδα μας για εκείνους, όπως κάποτε υπήρξε η φροντίδα των γονιών μας για εμάς. Εκεί στα παρασκήνια υπάρχει η υπομονή κι η πίστη μας, για εκείνους. Από εκεί τους θυμίζουμε τα λόγια αν τύχει και τα ξεχάσουν, εκεί τους περιμένουμε σαν θα χρειαστούν χρόνο για να ξαποστάσουν και να ανασυνταχτούν! Έχει πόνο το να αποχαιρετήσεις την σκηνή. Μα και πίστη και γενναιοδωρία. Αυτή η σκηνή δεν ήταν ποτέ δική μου ή δική σου. Είναι δική μας. Αυτών που πέρασαν κι αυτών που θα΄ρθουν. Όλοι θα σταθούμε πάνω της. Όλοι θα δοκιμαστούμε μέσα της και θα την απολαύσουμε για όσο κρατήσει. Κάποιοι θα μας θυμούνται, κάποιοι θα μας ξεχάσουν και αυτοί που θα μας θυμούνται μια μέρα θα ξεχαστούν. Όσο ασήμαντοι ή σημαντικοί κι αν υπήρξαμε, θα μείνει το αποτύπωμα μας σε έναν κόκκο σκόνης…

Μα τι σημασία έχει;

«Χαράξου κάπου με οποιονδήποτε τρόπο και μετά πάλι σβήσου με γενναιοδωρία»…

Δεν το λέω εγώ αγαπημένοι, ο Ελύτης το είπε! 

Κι όπως έγραψα πριν χρόνια σε μια παλιότερη ανάρτηση «Δυο χέρια, δυο πόδια, ένα σώμα δυνατό κι ένα μυαλό καθαρό. Δυο γερά της αγόρια για γιούς κι ένα σύντροφο για τη βόλτα στα σοκάκια της, μια οικογένεια για λιμάνι, φίλους για τα ταξίδια και μια πατρίδα ηλιοφώτιστη για τα όνειρα...τα καλοκαιρινά. Το ζεστό μου κρεββάτι, ένα φλιτζάνι καφέ, κι ένα ήλιο να παίζει στα σύννεφα!!  Πολλά γέλια, άλλα τόσα δάκρυα και αναμνήσεις ένα σωρό.. Όλα μου τα' δωσε η Ζωή!! 

Κι επειδή φοβάμαι πολύ το φευγιό της, τα ζώ όλα έντονα.

Γεμίζω τη ζωή μου με σημειώματα, μυρωδιές, μνήμες και τους τα χαρίζω. Κάθε λεπτό...Ποτέ δεν χωρίζουμε έστω και για λίγο χωρίς μια αγκαλιά κι ένα ρουφηχτό φιλί γιατί η Ζωή μου έμαθε ότι δεν ξέρεις πότε θα είναι το τελευταίο...»

Φίλοι συνπρωταγωνιστές, κλείνω τούτη την ανάρτηση όπως αγαπώ, με ένα ζεστό καφέ στο χέρι, πλάι στα χρωματιστά μου ανοιξιάτικα λουλούδια…Για κάποιους από εμάς, πλησιάζουν οι μέρες που κατεβαίνουμε  από την σκηνή κι αποχαιρετάμε ρόλους πρωταγωνιστικούς, βασανιστικούς μα κι αγαπημένους. Τα φώτα στο κέντρο της σκηνής σβήνουν για εμάς αλλά δεν μασάμε μία, γιατί ξέρουμε καλά πως όλο το γλέντι γίνεται στα παρασκήνια!


Στέλνω αγωνιστικούς χαιρετισμούς. Καλή δύναμη και κουράγιο στα παιδιά που σήμερα μπαίνουν στην μάχη των Πανελληνίων και ψυχραιμία στους γονείς. Πιστέψτε με κι αυτό θα περάσει!!!

Αγαπημένοι μου. Μοιραζόμαστε την ζωή, την σκηνή, ακόμη και το θέατρο του παραλόγου και συνεχίζουμε με εμπιστοσύνη τον αέναο κύκλο. Καλημέρα εκεί έξω! Ραντεβού στα παρασκήνια!!!

 

Δευτέρα 5 Μαΐου 2025

Το Χωράφι!

Το μεγάλο χωράφι δίπλα στο σπίτι.
Πάντα το θυμόμαστε διαφορετικό ανάλογα τους μήνες. Η ζωή του κάνει Κύκλους όπως κι η δική μας. Οργωμένο, παγωμένο, σπαρμένο, καταπράσινο με τα πρώτα φυντάνια να ξεπροβάλλουν, ολόχρυσο με τα απαλά του στάχυα να χορεύουν στον Καλοκαιρινό αεράκι, θερισμένο και κατάξερο μέχρι το επόμενο όργωμα....
Ζωντανό!
Τα παιδιά έχουν μεγαλώσει μέσα του! Εκεί έκαναν χιονανθρώπους, εκεί έπαιζαν κυνηγητό με φίλους και ξαδέρφια, εκεί χαιρετούσαν με ενθουσιασμό την κομπίνα που ερχόταν να θερίζει, εκεί ξάπλωναν κρυμμένοι μέσα στα στάχυα και γελούσαν όταν τα ψάχναμε.
Έχω βγάλει άπειρες φωτογραφίες μέσα του. Με πόδια και χέρια να προεξέχουν, με ήλιους, με βροχές, με χιόνια...

Φέτος λοιπόν, μας περίμενε μια έκπληξη κι είδαμε το χωράφι όπως δεν το είχαμε  ξαναδεί! Κατακόκκινο!!!


Φέτος δεν το όργωσαν, ούτε το έσπειραν. Ο άνθρωπος που το διαχειρίζεται ήταν παππούλης και έφυγε από τη ζωή. Και για πρώτη φορά το χωράφι αφέθηκε ελεύθερο να δημιουργήσει. Κι οι σπόροι που για χρόνια κοιμούνταν και περίμεναν καρτερικά κρυμμένοι στην υγρή γη ξύπνησαν!
Κι η φύση έκανε τα δικά της κι οι παπαρούνες θέριεψαν και τώρα το χωράφι μοιάζει με στολίδι.

Όλοι σταματούν και το θαυμάζουν.
Αμάξια επιβραδύνουν, άνθρωποι το κοιτούν εκστασιασμένοι, βγαίνουν φωτογραφίες, παίρνουν πόζες, γελούν, μαζεύουν παπαρούνες και τις βάζουν στα μαλλιά...Οικογένειες με παιδάκια, κορίτσια με τα αγόρια τους, παρέες ολόκληρες, όλοι έρχονται βόλτα να το δουν...

Κι υπάρχουν κι οι δικιές μου στιγμές οι μοναχικές που στέκομαι μέσα του και του μιλώ. Το πρωί γεμίζει δροσοσταλίδες από την υγρασία και το απόγευμα ο ήλιος που δύει το διαπερνά και όλα φαίνονται διάφανα...
Κι εγώ το κοιτώ εκστασιασμένη και προσπαθώ να το χορτάσω και δάκρυα υγραίνουν τα μάτια μου. Για κάθε σπόρο που ήταν κρυμμένος και περίμενε. Για κάθε μικρό αγριολούλουδο που ξέρει πότε να ανθίσει. Για κάθε φυτό που ήρθε η ώρα του να βγει στο φως...για κάθε πλάσμα που ανθίζει σαν το αφήσεις ελεύθερο...

Αυτό το χωράφι...αχ αυτό το χωράφι! Το χρήσιμο, το σημαντικό, το ελεύθερο, που για χρόνια ξέρει μόνο να δίνει!!!
Το χωράφι της ζωής. Μια ματιά, χίλια μαθήματα ζωής!!!!

Αγαπημένοι μου... Καλό Μάη. Τι χαρά που σας ξαναβρίσκω...